Gençlere değer katacak içeriklere Google Haberler'den abone olmak ister misiniz?.Google Haberlere Abone Ol. Gençliğe değer katma arzusuyla..

Batı Roma İmparatorluğu Döneminden kalan en önemli miraslardan biri Roma Katolik Kilisesidir. Batı Romalı İmparatorluğu döneminde görülen diğer özelliklerde şunlardır; ilk büyük kölecilik ve ilk soyad uygulaması. Batı Roma İmparatorluğu döneminde insanlar Patriciler (Soylular), Plebler (Sonradan Gelenler) ve Köleler olarak üç sınıfa ayrılıyorlardı. Peki Batı Roma İmparatorluğu tarihi nasıl?

Batı Roma İmparatorluğu Nasıl Kuruldu?

Batı Roma İmparatorluğu, daha sonra Roma İmparatorluğu’nun Kutsal Roma İmparatorluğu olarak bilinen Roma İmparatorluğunun batı kısmıydı. Batı Roma İmparatorluğu, 395 yılında Roma İmparatorluğu’nun ikiye bölünmesiyle ortaya çıkan antik bir devlettir. Batı Roma İmparatorluğu, 3. Yüzyıl ve 5. Yüzyıl arasında var olmuştur. 285 yılına gelindiğinde Roma İmparatorluğu o kadar genişlemişti ki, Roma’nın içinde bulunan illerini yönetmek artık kolay olmuyordu.

Theodosius I

İmparatorluğun iki yarısı İmparator Theodosius I’in saltanatına kadar eşit olarak gelişmeye devam ettiler, iç ve dış güçler iki yarımı birbirinden ayırmak için kendilerini hareket geçirdi. Bu güçler bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla aşağıdakileri kapsıyordu: Hıristiyanlığı yaymak ve pagan uygulamalarını ortadan kaldırmak için Theodosius’un aşırı gayreti; Egemen sınıfın yolsuzluğu; Germen kabilelerinin istilaları; sınırların ve kaynakların aşırı uzatılması.

376-382 yılında savaşlar Doğu İmparatorluğu’ndan gelen kuvvetler tarafından düzenli olarak sürdürülse bile Batı İmparatorluğu’nu ciddi biçimde zayıflatmıştır. 378 yılında Adrianople Savaşı’nda Doğu İmparatoru Valens, Goth’ların Fritigranı tarafından yenildi. Böylelikle Roma İmparatorluğu’nun başlangıcı oldu. Theodosius’un küçük oğlu honorius, 23 Ocak 393’te Augustus ilan edildi. Bizans’tan yönetilen Doğu Roma İmparatorluğu ve Roma şehrinden yönetilen Batı Roma İmparatorluğu, İmparator Theodosius tarafından ikiye bölündü. Yine de iki İmparatorluk da, “Roma İmparatorluğu” olarak adlandırılıyordu. 395’te Theodosius’un ölümü üzerine Honorius, Batı’nın tahtını daha on yaşında miras aldı. Kardeşi Arcadius Doğu’yu miras aldı. Asıl bölünme burada başladı.

Batı Roma İmparatorluğu İkiye Bölündükten Sonra Ne Oldu
Batı Roma İmparatorluğu İkiye Bölündükten Sonra Ne Oldu

Batı Roma İmparatorluğu İkiye Bölündükten Sonra Ne Oldu?

Honorius’un saltanatı, Batı standartlarına göre bile kaotikti ve hem iç hem de dış mücadelelerle boğuşuyordu. Alaric yönetimindeki Vizigotik federati, Illyricum’daki majister militum, 395’te isyan etti.

Batı başkenti, önceki tümenlerde olduğu gibi başlangıçta Mediolanum’du, ancak 402’de Vizigot Kral I. Alaric’in İtalya’ya girmesiyle Ravenna’ya taşındı. Bol bataklıklar ve güçlü tahkimatlarla korunan Ravenna, savunması çok kolaydı ve Doğu İmparatorluğu’nun imparatorluk filosuna kolay erişime sahipti, ancak Roma ordusunun İtalya’nın orta kısımlarını düzenli barbar saldırılarına karşı savunmasını zorlaştırdı.

Taşınan sermayeye rağmen, ekonomik güç Roma’ya ve özellikle Roma ve Afrika’nın çoğuna hâkim olan zengin senatoryal ariktokrasisine odaklanmış durumda kaldı. İmparator Gallienus, 3. Yüzyılın başlarında senatörleri ordu komutanlığından men ettikten sonra, senatör seçkinleri askeri yaşamla ilgili tüm deneyimlerini ve ilgilerini kaybetti. 5. Yüzyılın başlarında, Roma Senatosunun zengin toprak sahibi seçkinleri, kiracılarının askerlik hizmetin büyük ölçüde yasakladı, ancak aynı zamanda, tüm Batı Roma İmparatorluğu savunmak için yeterince güçlü bir paralı asker ordusunu sürdürmek için finansmanı onaylamayı a reddetti. Batı’nın en önemli askeri bölgsi, Trier’in sık sık İmparatorluk için bir nevi askeri başkent olarak hizmet verdiği 4. Yüzyıla kuzey Galya ve Ren sınırı idi. Önde gelen birçok batılı general barbardı.

Stilicho olmadan ve Roma’nın yağmalanmasının ardından Honorius’un hükümdarlığı daha kaotik bir hal aldı. Britanya ve Galya’daki sınırların zayıflaması İmparatorluk için korkunç sonuçlar doğurdu. Ren sınırının zayıflaması, Vandallar, Alanlar ve Suebiler de dâhil olmak üzere çok sayıda barbar kabilesinin nehri geçmesine ve 406’da Roma topraklarına girmesine izin verdi. İmparatorluk hükümeti kuzey vilayetlerinin beklediği ve ihtiyaç duyduğu askeri korumayı sağlamadığından, Britanya’da Marcus (406-407), Gratian (407) ve 407’de Galya’yı işgal eden III. Konstantin dâhil olmak üzere çok sayıda gaspçı ortaya çıktı. 407’de Galya’ya geçtiğinde Roma Britanya’nın savunmasını kaldırmış ve Romalaşmış nüfusu öne Pictler, sonra da Saksonlar, Angli ve yaklaşık olarak yerleşmeye başlayan Jütiler tarafından işgallere maruz bırakmıştı.

Honorius, bakan Olympius tarafından Stilicho’nun onu devirmek için komplo kurduğuna ikna olmuştu ve bu yüzden Stilicho’yu 408’de tutuklayıp idam etti ve Honorius tahta çıktı. Olympius, oğlu ve birçok federe birliklerinin aileleri de dâhil olmak üzere Stilicho fraksiyouyla ilgili kilit kişilerin ölümlerini başarıyla düzenleyen bir komploya başkanlık etti. Bu, birçok askerin 409’da Roma’ya dönen ve çok az muhalefetle karşılaşan Alaric’e katılmasına neden oldu. Honorius’un bir anlaşmaya varma girişimlerin ve onu desteklemek için gönderilen altı lejyon Doğu Romalı askerine rağmen Alaric ile Honorius arasındaki müzakereler 410 yılında bozuldu ve Alaric Roma şehrini yağmaladı.

Çuval nispeten ılımlı olmasına ve Roma artık Batı İmparatorluğu’nun bile başkenti olmamasına rağmen, olay ilk kez Roma’nın düştüğü için İmparatorluğunun her iki yarısında da insanları şok etti. Arcadius’un halefi Doğu Roma İmparatoru II. Theodosius, Konstantinopolis’te üç günlük yas ilan etti. Britanya, kaynak yetersizliği ve daha önemli sınırlara bakma ihtiyacı nedeniyle 410 yılında imparatorluk tarafından etkin bir şekilde terk edildi.

Honorius, Constantine’i eş imparator olarak kabul ettikten sonra, Constantine’in Hspania’daki generali Gerontius, Maximus’u İmparator ilan etti. General Constantius’un yardımıyla Honorius, Gerontius ve Maximus’u 411’de başrıyla mağlup etti ve kısa bir süre sonra III. Konstantin’i yakalayıp idam etti. Gallo-Romalı senatör Jovinus, Constantius’un Roma’ya dönmesiyle, kendisini İmparator ilan ettikten sonra, Galyalı soyluların ve barbar burgundyalıların ve alanların desteğiyle isyan etti. Honorius destek için Kral Athaulf komutasındaki Vizigotlara döndü. Athaulf, 413’te Jovinus’u ve onun imparatoru olan Sebastianus’u yendi ve idam etti, aynı zamanda Afrika’da başka bir gaspçı Heraclianus ortaya çıktı. Heraclianus, Roma’yı işgal etmeye çalıştı, ancak başarısız oldu ve öldürüldüğü Kartaca’ya geri çekildi.

Roma lejyonlarının geri çekilmesiyle, Kuzey Galya giderek Frenk etkisine maruz kaldı ve Franklar doğal olarak bölgede lider bir rol üstlendi. 418’de Honorius, vassal federasyon olarak güneybatı Galya’yı Vizigotlara verdi. Honorius, yerel imparatorluk valilerini uzaklaştırdı ve kendi  işlerini yürütmek üzere Vizigotları ve eyalet Roma sakinlerini terk etti. Böylelikle “barbar krallıklarının” ilki olan Vizigotik Krallık kuruldu. 423 yılında ölüne kadar devletin başında oldu. Hüküm sürdüğü bu süreçte Batı Roma İmparatorluğu, Vandallar ve Vizigotlar’ın saldırı ve işgallerine maruz kaldı.

Honorius’un Ölümü

Honorius’un 423’taki ölümünü, Doğu Roma hükümeti, Galla Placidia oğlunun azınlığı döneminde naip olarak hareket ederek Ravenna’da Batı İmparatoru olarak III. Valentinian’ü Batı İmparatoru olarak yerleştirene kadar kargaşa izledi. Doğu İmparatoru II. Theodosius, Honorius’un ölümünü ilan etmekte tereddüt etmişti ve sonraki dönemde, Joannes Batı İmparatoru olarak aday gösterildi. Joannes’ın “kuralı” kısaydı ve Doğu güçleri onu 425’te yenip idam etti. Bu arada, Vizigottların baskısı afrka valisi Bonifacius’un isyanı, Kral Gaiseric yönetimindeki Vandalları, 429’da şu anda Fas’ta olan İspanya’dan Tingitana’ya geçmeye teşvik etti. Doğuya gitmeden önce 435’te Numidia’da geçici olarak durdular.

Birkaç rakiple şiddetli bir mücadelenin ardından ve Placidia’nın isteğine karşı, Aetius magister militum rütbesine yükseldi. Aetius, büyük ölçüde hunik müttefiklerine güvenerek Batı İmparatorluğu’nun askeri durumunu bir şekilde istikrara kavuşturmayı başardı. Onların yardımıyla Aetius Galya’da kapsamlı seferler düzenledi, 437 ve 438’de Vizigotları mağlup etti, ancak 439’da bir yenilgiye uğradı ve anlaşmazlığı statüko ante ile sona erdirdi.

Aetius Galya’da işgal edildiğinde, Batı Roma İmparatorluğu Hükümeti Vandalların zengin Afrika vilayetlerini fethetmesini engellemek için hiçbir şey yapamadı ve 19 Ekim 439’da Kartaca’nın düşüşü ve Vandal Krallığı’nın kurulmasıyla sonuçlandı. Vandal filolarının Roma deniz ticareti ile batı ve orta Akdeniz kıyıları ve adaları için artan bir tehlike haline gelmesiyle Aetius, 440 yılında Vandallara karşı bir saldırı düzenleyerek Sicilya’da büyük bir ordu örgütledi.

Attila ile Barış ve Sonucu
Attila ile Barış ve Sonucu

Attila ile Barış ve Sonucu

Ancak,  444’te hırslı kralları Attila’nın altında birleşen hunlarla hemen mücadele etme ihtiyacı nedeniyle Afrika’yı geri alma planları terk edilmek zorunda kaldı. Eski müttefiklerine karşı dönen Hunlar, İmparatorluk için korkunç bir tehdit haline geldi. Aetius, kuvvetlerini Tuna’ya gönderdi ancak Attila Balkanlar’daki Doğu Roma eyaletlerine baskın yapmaya yoğunlaşarak Batı İmparatorluğu’na geçici yardım sağladı. 449’da Attila, III. Valentiniaus’ün kız kardeşi Honoria’dan, kardeşinin onu zorladığı istenmeyen bir evlilikten onu kurtarması halinde ona batı imparatorluğunun yarısını öneren bir mesaj aldı. Batı’yı ele geçirme isteği bahanesiyle Attila, Doğu sarayıyla barışı sağladı ve 451’in başlarında Ren’i geçti.

Attila’nın Galya’yı kasıp kavurmasıyla Aetius,  Vizigotlar ve burgundyalılar da dâhil olmak üzere Roma ve Cermen güçlerinden oluşan bir koalisyon topladı ve Hunların Aurelianum şehrini ele geçirmesini engelleyerek onları geri çekilmeye zorladı. Katalunya Ovaları Muharebesi’nde, Roma-Cermen koalisyonu hun güçleriyle karşılaştı, savaşta tam bir yenenin olmadığı muharebede Roma avantajlı oldu.

Attila yeniden topladı ve 452’de İtalya’yı işgal etti. Aetius’un ona saldıracak kadar gücü olmadığından, Roma’ya giden yol açıktı. Valentinianus, Papa I. Leo’yu ve önde gelen iki senatörü Attila ile görüşmeleri için gönderdi. Papa I. Leo Attila’nın önünde diz çökerek Attila’dan af diletip geri çekilmesini istemiştir. Bu büyükelçilik,  Attila’nın birlikleri arasında bir veba, kıtlık tehdidi ve Doğu İmparatoru Marcian’ın Tuna Nehri boyunca Hun anavatanlarına saldırıya başladığı haberi ile birleştiğinde, Attila’yı geri dönmeye ve Roma’yı terk etmeye zorladı.

Attila 453’te beklenmedik bir şekle öldüğünde oğulları arasında çıkan güç mücadelesi Hunların oluşturduğu tehdidi sona erdirdi. 476 yılında, Batı Roma İmparatorluğu İmparatoru Odoacer , Heruliler ile birlikte federal devlet olma teklifini reddetti.  Herulileri Roma’dan kovdurdu ve Kostantinopolis’e kendinin Batı Roma İmparatoru olduğunu gösteren devlet nişanlarını yolladı.

Odoacer Zamanı

4 Eylül 476 tarihinde Ravenna Savaşı’ndan sonra, Batı’daki Roma Ordusu, Odoacer ve onun Germen federasyonunun elinden yenilgiye uğradı. 476 yılında tarihi bir toplantı düzenlendi. Toplantı sonunda Odoacer, İmparator Romulus Agustus’u tahttan indirdi. Romulus, Doğu Roma İmparatorluğu’nun ve Roma dışındaki Batı Roma İmparatorluğu kontrolünün geri kalan bölgelerinin gözünde bir gaspçıydı, önceki imparator Julius Nepos hala hayatta ve Dalmaçya’daki Batı İmparatorluğu’nu yönettiğini iddia ediyordu. Dahası, Batı mahkemesi gerçek güçten yoksundu ve onlarca yıldır alman aristokrakratlarına tabi olmuştu, yasal topraklarının çoğu çeşitli barbar krallıkların kontrolü altındaydı. Odoacer, Julius Nepos’u ve daha sonra Doğu İmparatoru Zeno’yu egemenliği olarak kabul etmesiyle Roma’da nominal Roma kontrolü devam etti. Kuzey Galya’da Roma egemenliğini korumayı başaran Syagrius, Nepos’u egemenliği ve meşru Batı İmparatoru olarak kabul etti.

Julius Nepos’un imparator olarak yetkisi yalnızca Roma’daki Odoacer tarafından değil, Doğu İmparatorluğu ve Galya’daki Syagrius tarafından kabul edildi. Zeno, yetkisini Odoacer’e bıraktı. Zedo’ya göre  Odoacer, çok bağımsız hareket ediyordu ve bu büyük bir tehdit oluşturuyordu. Odoacer, Zeno’nun rakini olan General Illus’u isyan etmesi için destekliyordu, böylece Zeno’nun şüpheleri doğrulandı. Zeno ve Konstantinopolis, ordularını değiştirdi.  480’de Julius Nepos öldürüldü ve Odoacer, Dalmaçya’yı işgal etti. Theodoric, Ostrogothları bu bölgeye taşıdı ve Odoacer’i ele geçirdi. Bu komplo Odoacer’a veya bir önceki tahttan indirilmiş imparator Glycerius’a atfedildi ve Doğu İmparatoru Zeno yeni bir batı imparatoru atamamayı seçti.

Batı mahkemesi tarafından yasal olarak yönetilen topraklar üzerinde gerçek bir Roma kontrolünün kalmadığını kabul den Zeno, bunun yerine İmparator konumunun hukuki ayrımını kaldırmayı seçti ve kendisi Roma İmparatorluğu’nun tek imparatoru ilan etti. Zeno, 85 yıl önce I. Theodosius’tan sonraki bölünmeden bu yana ilk tek Roma imparatoru oldu ve konum bir daha asla bölünmeyecekti. Bu nedenle, 480’den sonra Roma İmparatorları, sadece hukuki anlamda da olsa, batıların halefleridir.

Bu imparatorlar, yaklaşık bin yıl sonra, 1453’te Konstantinpolis’in düşüşüne kadar Roma İmparatorluğu’nu yönetmeye devam edeceklerdi. 480, imparatorluğun iki ayrı imparatorluk mahkemesine bölünmesinin sonunu işaret ettiği için, bazı tarihçiler Nepos’un ölümüne ve Batı İmparatorluğu’nun Zeno tarafından ortadan kaldırılmasının Batı Roma İmparatorluğu için bir son olduğunu söylüyorlar. Theodoric  488 yılında ordusuyla, Batı Roma İmparatorluğu’nu işgal etti ve dört yıl boyunca Odoacer ile savaştı. Sonunda Odoacer ve Theodoric’in birlikte egemenlik kuracakları Ravenna Psikoposu John tarafından uzlaşmaya götürüldü ancak 493 yılında, Theodoric, Odoacer’i öldürdü ve tahtı kendisinin hak ettiğini öne sürdü.

Batı Roma İmparatorluğu Nasıl Çöktü
Batı Roma İmparatorluğu Nasıl Çöktü

Batı Roma İmparatorluğu Nasıl Çöktü?

800 yılında Papa Leo III tarafından yeniden kurularak Kutsal İmparator olarak ilan edilen Karl I’e verildi. Roma İmparatorluğu, Hıristiyanlığın etkisinde olduğu için Karl I gibi birçok kral, Papa III. Leo tarafından bu dönemde taç giydirilerek Roma İmparatoru seçilmiştir. Taç giyme töreniyle, verilen bu Kutsal İmparatorluk, Batı Avrupa’da İmparatorluk unvanının yeniden canlanmasını sunan ancak anlamlı bir şekilde Roma geleneklerinin bir uzantısı olmayan Kutsal Roma İmparatorluğu’na dönüşecek yeni bir imparatorluk çizgisini işaret ediyordu.

Bu süreçte Doğu Roma imparatorluğu zaman zaman Latince yerine Yunanca kullanmış ve klasik Roma İmparatorluğu özünden uzaklaşmıştır. Batı Roma İmparatorluğu 476’da çöktü. Bizans İmparatorluğu’nun 527-565 yılları arasında Roma genişlemiştir ancak yine de Batı Roma İmparatorluğu geri getirilememiştir. Ravenna’daki Batı Roma İmparatorluğu mahkemesi, 554’te feshedildi. 1054’te Roma ve Konstantinopolis kiliseleri arasındaki Büyük bölünme, Konstantinopolis İmparatorunun batıda uygulamak isteyebileceği her türlü yetkiyi daha da azalttı.

Bu içeriğimde sizlere Batı Roma İmparatorluğu oluşumundan yıkılışına ve Batı Roma İmparatorluğu’nun neden kurulduğuna baktık. Umarım beğenmişsinizdir. İyi okumalar..

İlginizi Çekebilir: 4 Çağda Geçmişten Günümüze Paranın Tarihi

Ebru makalelerini beğendiniz mi? Sosyal medyada takip edin!
Başkalarına Fayda Sağla
Yorum Yok
Yorum İptal
Yorumlar: Batı Roma İmparatorluğu (395-476)

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Resim ekle - Yalnızca PNG, JPG, JPEG ve GIF desteklenir.

Sosyal Medya Hesaplarımız

TwitterInstagramPinterestLinkedIn Company

Arşivler

Copyright © 2020 Öğrenci Blogları. Tüm Hakları Saklıdır.

Login

Öğrenci Blogları'na Hoş Geldin

Gençlere değer katan içerikler üretiyoruz. Aramıza katılacağın için mutluyuz.
Giriş Yap

Gelişim için ilk adım. Boş vakitleri iyi değerlendirmek gerek.