Gençlere değer katacak içeriklere Google Haberler'den abone olmak ister misiniz?.Google Haberlere Abone Ol. Gençliğe değer katma arzusuyla..

Eğitim felsefesi, eğitimi felsefi bir tutum ya da yöntemlerle ele alan felsefe olarak tanımlanabilir. Eğitim felsefesi eğitimin ne olduğunu tartışan, öğrenim alanını gerçekleştiren kavramları sorgulayıp çözümleyen felsefe disiplinidir.

Eğitim ve felsefe arasında doğrusal bir ilişki bulunmaktadır. Her ne kadar felsefe ve bilimin farklı yönleri bulunsa da kuram ve teorilerin oluşması sürecinde ikisi de yer alırlar.  Eğitim alanı da bunlardan biridir. Eğitsel ve öğretimsel teknik ve stratejilerin oluşturulması sürecinde temelde felsefi kuramlar ve düşün sistemleri yer alır. Bu durumu alan yazında var olan eğitim tanımları üzerinde görebiliriz. Örneğin Selahattin ERTÜRK eğitimi bireyde kendi yaşantıları yoluyla kalıcı izli istendik davranış değişikliği oluşturma süreci olarak tanımlarken eğitimde bireyselliğin, sübjektifliğin, bireysel yaşantıların önemine değinir. Bir başka eğitim bilimci Benjamin Bloom ise eğitimi bilişsel, duyuşsal ve psikomotor becerilerin kazandırılması süreci olarak tanımlar. Burada Bloom ilerlemeci ve yeniden kurmacı felsefi düşün sistemlerine değinerek tam öğrenme modelini açıklamıştır. Bu model öğrencilere planlı ve duyarlı öğretim hizmeti sağlanmasına, öğrenme güçlükleri olanlara zamanında müdahale edilmesine ve öğrenme için yeterli zamanın verilmesine dayanır. Tüm bunlar için öğretim hizmetlerinin niteliği önemlidir. İnsanların arasındaki öğrenme düzeyi farklılıklarını doğuştancılığa değil öğretme öğrenme ve çevresel faktörlere bağlamaktadır. Dolayısıyla bir öğrencinin öğrenme düzeyi olumlu değişikliklerle yükseltilebilir. Araştırmacılar bu yöntemin uygulandığı okullarda öğrenme başarısının yüzde otuz olduğunu ortaya koymuştur.

Eğitim felsefesi felsefenin bir alt disiplinidir. Siyaset felsefesi, bilim felsefesi, sanat felsefesi, din felsefesi gibi… Bu felsefi alt disiplin alanı temelde daimicilik, esasicilik, ilerlemecilik ve yeniden kurmacılık akımlarına sahiptir. Bu akımları sırasıyla açıklayacak olursak,

Eğitim Felsefelerindeki Temel Akımlar
Eğitim Felsefelerindeki Temel Akımlar

Eğitim Felsefesi Akımları

Daimicilik

 Realizmin şekillendirdiği bir eğitim felsefesidir. Evrimin evrensel nitelikteki belli gerçeklere göre şekillendirilmesi icap eder düşüncesini savunan daimiciler, bireyin doğası ve ahlaki ilkelerinin değişmez olduğuna inanırlar. Bu yüzden de insanoğlu bu değişmez ilkelere göre yetiştirilmeli, sağlam doğru karakterli insan tipi yetiştirmek için eğitim verilmelidir. Daimicilerin entelektüel öğrenime önem vermelerinin altında yatan sebep, insan doğasının en önemli yanı olan aklın entelektüel bir eğitimle gelişeceğine olan inançlarıdır. Realizm felsefesine dayanan daimiciliğin başlıca ilkeleri şunlardır:

  • Eğitim evrenseldir ve değişmez,
  • Eğitim entelektüel bir içerikle yapılandırılır,
  • Eğitim yaşama bir hazırlıktır ancak yaşamın bir kopyası değildir,
  • Ve bu akımda klasik eserler eğitim ve öğretim programlarında mutlaka yer alır.

Daimici felsefede öğretmen öğrencilerin düşünmelerine yardımcı olur ve soru cevap yöntemini kullanır. Bugün, gelecek ve geçmiş ilişkilendirmesi yapılır. Edebiyat, klasik, tarih ve dini eserler öğretim programlarında yer alır, öğrencilere okutulur.

Daimici akımı savunanlara göre var olan şey gerçektir, asıl olan ise maddedir. Nesnellik düşüncesi hakimdir, bilginin kaynağı yaşanan çevredir. Toplumsal değerleri korumak ve yeni kuşaklara aktarmak esastır. Bilgiye deney ve gözlem yolu ile ulaşılır. Herşey bir gerçeklik zeminine oturtulmalıdır. Bu eğitim akımı en tutucu ve en eski akım olarak bilinir. Daimiciler alt tabaka insanlarının eğitime ihtiyacı olmadığını savunur.

Esasicilik

 Bu eğitim felsefesine göre insanlara “eğitimli” denilebilmesi için, yaklaşımın adından da anlaşılacağı şeklinde birtakım esasların kazandırılmış olması gerekmektedir. Eğitimde ağırlığı mevzu alanının belirlediği esasiciliğe nazaran, geçmişten gelen temel bilgilerin ve değerlerin öğrencilere öğretilmesi, öğrencilerin bu bilgileri geliştirmesini sağlayacak ve bunun cevabında harika bir medeniyet yaratılacaktır. Esasicilik öğrencilerin disiplin altında olmaları icap ettiğini savunur ve temel ilkeleri şunlardır:

  • Öğrenme oldukça sıkı emek verme ve çoğu vakit zorlanma gerektiren bir süreçtir.
  • Eğitim ve öğretimde girişim öğrenciden çok öğretmende olmalıdır.
  • Eğitim periyodunun özünü konu alanının fazlaca iyi özümsenmesi oluşturur.
  • Okulda zihinsel disiplin yaklaşımının geleneksel yöntemleri kullanılır.

Esasici akım idealizm ve realizm felsefelerinden etkilenmiştir. Bu eğitim felsefesi akımında geleneksel öğretim şekilleri (soyut düşünme ve ezber) kullanılır. Zihinsel gelişim anahtar kelimesidir, öğrenen bu yolda disiplinli ve sıkı tutulmalıdır. Bu akıma nazaran öğrenim öğretmen merkezlidir ve öğretmen mevzu alanında uzman olmalıdır.

İlerlemecilik

 İlerlemecilik pragmatik felsefenin eğitime yansımasıdır. Pragmatik felsefeye göre gerçeğin esası değişimdir. Bu eğitim felsefesine göre eğitim sürekli bir gelişim ve değişim halindedir. İlerlemecilere göre birey dinamiktir ve eğitim sürecinde aktif ve katılımcı olup, bilimsel yöntemleri kullanarak kendini gerçekleştirmelidir.

İlerlemeciliğin başlıca ilkeleri şunlardır;

  • Eğitim aktif ve çocuğun ilgilerine göre olmalıdır.
  • Öğretimde problem çözme yöntemi esas alınmalıdır.
  • Okul yaşama hazırlık olmaktan çok, yaşamın kendisi olmalıdır.
  • Öğretmenin görevi yönetmek değil, rehberlik etmektir.
  • Okul yöneticileri yarıştırmacı değil iş birliğine yönlendirici olmalıdır.
  • Eğitim ortamı demokratik olmalıdır.

Bu eğitim felsefesi çağdaş eğitim anlayışını benimser. Öğrencinin günlük hayatta isine yarayacağı tüm derslerde kullanılabilir. Pragmatizm temellidir. Dersler ve konular arasında ilişkilendirme vardır. Öğretmen rehber, öğrenci ilgi ve ihtiyaçların merkezindedir. Öğrenci aktif katılımcıdır. Demokratik düşüncenin geliştirilmesi amaçlardan biridir. Okul yaşamın kendisidir. İlerlemeci eğitim anlayışı demokratik, sosyal yaşamı ve bireysel tercihleri geliştirmeyi amaçlar. Bu eğitim felsefesine sahip programlarda problem çözme, proje yönetimi, tartışma, beyin fırtınası, deney, gözlem ve işbirlikçi öğrenme yöntemleri kullanılır.

Bu akım temeline değişimi alır. C. Darwin’in evrim teorisi ve öğretilerinin ardından ortaya çıkmıştır. Darwin’in evrimleşme sürecinde yaşanan değişimini konu alır. Bu akımda bilginin mutlak olmadığı ve değiştiği fikri savunulur. Yaparak yaşayarak öğrenmeyi temeline alan bu akıma bakılırsa kişi süreç içerisinde kendi fikir sistemini oluşturabilmelidir. Eğitimciler kendilerini çevredeki değişime, politik farklılıklara hazırlamalıdırlar aynı zamanda dünyaya uyum, topluma ahenk belli güzellik ve doğruluk kurallarının devamlı yine edilmesiyle değil tecrübenin sürekli tekrar inşa edilmesiyle kaynaklanır.

Bu akımda öğretmen yol gösterici durumundadır. Öğretmenin bilgiye ulaşmada ana kaynak değil Kılavuz olduğu fikri bu yaklaşımda temel bulur. Öğrenciyi tamamen merkeze alarak cezalandırmanın olmaması gerektiğini savunan bu akım şu an devletimizde uygulanmaya çalışılan yapılandırmacı yaklaşımın temelini oluşturuyor. 1920 ve 1950’li yıllarda uygulanan bu akım kendi karşıt felsefesi olan esasicilik ortaya çıkarmış olmasına rağmen ortalama 60 sene sonra yine uygulanmaya çalışılması halen en doğru eğitim sisteminin oluşmadığını bize göstermektedir.

Fakat burada unutulmaması ihtiyaç duyulan asıl olan yargı akımın kendi tezinde savunduğu gibi değişiklik kaçınılmazdır ve geçen bu kapsamdan bakıldığında ‘’zekânın yeni şartlara uyum sağlama yetisi’’ olarak tanımlanması da ilerlemeciliğin bir tesiri gibi durmaktadır. Bu akım j. Dewey’i de görüşlerini şekillendirerek aletçilik akımını kurmasına temel olan görüşleri elde etmiştir. Aynı zamanda Atatürk zamanında Türkiye’ye gelen Dewey eğitim sistemimiz içerisine çeşitliliği esas almamızı önermiştir. John Dewey bu akımın en büyük temsilcisidir.

Yeniden Kurmacılık

İlerlemecilik akımında bahsettiğimiz j. Dewey’i kurucuları içinde bulunmuş olduğu bu akım demokratikleşmeyi hedef alarak ilerlemeciliğin devamı niteliğini taşır. Bu eğitim felsefesi globalliği hedefler. Öğretmen var olan düzenin değiştirilmesi için öğrenciler yetiştiren bir vasıta konumundadır. Burada ülkemizde köy enstitülerini kurarken Dewey ’in fikirlerinden etkilendiğimiz görüşüne değinmek tam yerinde olacaktır. Dewey iki aylık Türkiye ziyareti esnasında birçok mevzuda eğitim sistemimize katkıda bulunmuştur. Kültürel değerler, coğrafi miras, etnik yapı benzer biçimde unsurlar bu felsefede olumlu anlamda önemli yer tutmaktadır. Öğretmen hangi zümre veya hangi etnik kökenden olursa olsun her öğrenciye aynı mesafeden yaklaşmalı ve öğrencilerinde bunu benimsemesi için iyi bir model olmalıdır.

Bu eğitim felsefesinde öğretmen kimlikler, kültürler arası farklılıkları önemsiz görür ve bir arada yaşayabilmeyi esas alır. Bu yaklaşımla sorun çözme becerileri gelişmiş bireyler yetiştirmek temel amaçlardandır. Öğrencinin problemi tespit etmesi, ardından çözüm önerisi sunması gibi üstün düşünme becerilerinin kazandırılması hedeflenmektedir. Ben bu yaklaşımın var olan düzenlere isyan niteliği taşıdığı, öğretmenlerin, öğrencilerin yani eğitimin her kademesinde bulunan insanların okullar aracılığı ile verilen öğrenim yardımıyla düzeni değiştirmeye çalışması gerektiği düşüncesinin verilmeye çalışmış olduğu izlenimini edindim. Okulları düzenin devamlılığını elde eden, tek tip vatandaşlar yetiştiren kurumlar olmaktan çıkartarak işlevsel, düşünmeyi öğreten, problemi tespit eden ve çözüm üreten bireyler yetiştirmede aracı bir oluşum olarak görmüş olduğu izlenimini edindim.

İlginizi Çekebilir: Bilim Tarihi ve Kronolojisi

Başkalarına Fayda Sağla
Yorum Yok
Yorum İptal
Yorumlar: Eğitim Felsefesi Nedir?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Resim ekle - Yalnızca PNG, JPG, JPEG ve GIF desteklenir.

Sosyal Medya Hesaplarımız

Copyright © 2020 Öğrenci Blogları. Tüm Hakları Saklıdır.

Giriş Yap

Öğrenci Blogları'na Hoş Geldin

Gençlere değer katan içerikler üretiyoruz. Aramıza katılacağın için mutluyuz.
Giriş Yap

Gelişim için ilk adım. Boş vakitleri iyi değerlendirmek gerek.