Gençlere değer katacak içeriklere Google Haberler'den abone olmak ister misiniz?.Google Haberlere Abone Ol. Gençliğe değer katma arzusuyla..

Bu yazımda sizlere barnum etkisi nedir ve neden önemlidir? Bundan bahsedeceğim. Yazımıza başlamadan önce sizlerle ilgili birkaç varsayımda bulunmak istiyoruz. Lütfen kaç tanesinin size uyduğunu not almayı unutmayın.

  • Cinsel beklentileriniz bazen istediğiniz gibi sonuç vermiyor.
  • Doğruluğundan emin olmadan verdiğiniz kararlar olabiliyor
  • Sizce verimli şekilde kullanamadığınız bir kapasiteye sahipsiniz.
  • Bazı konularda zaaflarınızın olduğunu biliyorsunuz ve üstesinden gelmeye çalışıyorsunuz.
  • Diğer insanların sizi sevmesine yönelik ihtiyacınız var.
  • Duygu durumunuz kolayca değişebiliyor, o an sinirliyken kısa bir zaman sonra mutlu olabiliyorsunuz.
  • Sıklıkla özeleştiri yapıyorsunuz.
  • Bazı tutkularınız son derece gerçek dışı
  • Düşüncelerinizi diğer insanların düşüncelerine göre daha özgün buluyorsunuz.
  • İnsanların sizi anlamalarının çok zor olduğunu düşünüyor ve anlatmayı gereksiz buluyorsunuz.
  • Hayatın monoton geçmesi sizi rahatsız ediyor ve değişiklik istiyorsunuz.
  • Güvende hissetmeniz sizin için çok önemli.
  • Aslında içine kapanık ve sakin bir yapınız var ama dışardan hareketli ve atılgan gözüküyorsunuz.

   Çoğu size de uyuyor değil mi? Peki nasıl oldu da biliyoruz? Daha doğrusu nasıl biliyormuş gibi gözükeceğimizi biliyoruz.

 Neden Fallara İhtiyaç Duyarız

 Geleceğini merak etmek, alınan kararın doğru olup olmadığını ya da nasıl karar alınması gerektiğini düşünmek hepimizin sıklıkla yaşadığı bir durum. Bunun bir sonucu olarak falın gelecekte gerçekleşebilecek olaylarla ilgili yorum yapabileceğine ve doğru tahmin yürüteceğine inananlar da var.  Hatta falları temel alıp hayatlarında atacakları adımlarda bu temelden yararlandıklarını da görebiliyoruz.  Peki herhangi bir bilimsel dayanağı olmamasına rağmen insanlar neden fallara inanırlar?

Forer – Barnum Etkisi

Psikolog Bertram R. Forer tarafından bir gözlem neticesinde ortaya çıkan etki. Etkiyi tanımlayacak olursak, kullanılan cümlelerde insanlar kendilerinden bir parça buluyorlar çünkü cümleler her ne kadar spesifik gözükse de genele hitap ediyor.  Bahsedilen durumu yaşamayan insan sayısı çok az. Aynı zamanda kişiye özel gibi gösteriliyor ve hissettiriliyor, kelimeler özel seçiliyor ama oluşturdukları anlam hiçte özel bir şeyi anlatmıyor. Barnum ise bu etkiyi iş modeli olarak kullanan iş adamıdır. Forer – Barnum etkisi politika, pazarlama gibi alanlarda da kullanılabiliyor.

Forer’in Analizleri

Forer 1940’lı yıllarda bir deney yapmış, bu deneyde, öğrencilerinin her birine özel bir kişilik analizi hazırladığını söylemiş ve bu analizin onlara ne kadar uyduğunu 1(az)-5(çok) arasında puanlamalarını istemiş. Öğrencilerin puanlamalarından ortaya çıkan sonuç 4.26! Bu ortalamanın tam puana yakın olmasının sebebi Forer’ın onları çok iyi tanıması veya müthiş bir tahmin yeteneğinin olması değil. Peki, Forer nasıl bildi?

Öncelikle Forer’ın söylediği gibi analizler kişiye özel değildi ama öğrencilerin, analizleri okurken öyleymiş gibi düşünmelerini istemişti. Böyle istemesinin bir sebebi var elbette. Sebebi psikolojide “Öznel Geçerlilik” olarak adlandırılan bir durum. Kısaca örnek verecek olursak güvendiğimiz, sevdiğimiz veya saydığımız birinden gelen varsayıma inanmaya daha meyilliyizdir. Analizi Forer’ın hazırladığını düşünen öğrencileri varsayımları kabul etmeye daha yatkınlaştılar.

  Bizi bu varsayımlara inandırmaya iten başka bir unsur ise pozitif varsayımlara inanmaya negatif olanlardan daha yatkın olmamızdır. Forer hazırladığı sözde kişisel analizlerde bu durumdan yararlanmıştır. Pozitif varsayımlar negatif varsayımlara oranla daha fazladır. Öğrencilerin varsayımları doğru kabul etmeleri olasılıkları daha da artmıştır.

   Aynı zamanda Forer bu analizleri kendisi bile hazırlamamıştı. Sözde analizler bir astroloji dergisinden alınan burç yorumlarıydı. Ortada analiz bile yokken neden bu deneyde yapılan varsayımlar kişiler üzerinde doğruymuş izlenimi verdi? En önemli olanını ve Forer’ın bu deneyinde ne göstermek istediğini açıklayalım. Forer’ın amacı el falı, kahve falı, yüz falı, iskambil falı ve daha sayısız örneklendirebileceğimiz geleceği görme vaadiyle günümüzde popülaritesi devam eden uygulamaların aslında safsatadan ileriye gitmediğini göstermekti.

Sonuç
Sonuç

Sonuç

   Bu bilgiler ışığında en baştaki varsayımları tekrar okuyunca aslında bu ifadelerin ne kadar genele hitap ettiğinin farkına varacaksınız. Bizler falcıya gittiğimizde aslında bir niyetle yola çıkarız, ondan medet umar ve bize bilmediğimiz şeyler söylemesini bekleriz. Onun söylediklerine inanmak için gideriz bir nevi.

Bu gözle baktığımızda göreceksiniz ki fark etmeden de olsa alakası olmayan durumları ilişkilendirmeye çalışıyorsunuz ve bu anlamsız ilişkilendirmeye inanıyorsunuz. Sonuç olarak sizin bilmediğiniz herhangi bir şeyi size tanımadığınız biri veya herhangi bir fal söyleyemez. Böyle düşünmenizin sebebi ancak buna yönlendirilmenizdir. Bu yazımızda barnum etkisi nedir? Neden barnum etkisi gereklidir? Neden Forer – Barnum Etkisi denmektedir? Bunlardan bahsettim. Okuduğunuz için teşekkür ederim.

İlginizi Çekebilir: Folie a Deux: Paylaşılmış Psikotik Bozukluk

Gulce Celik makalelerini beğendiniz mi? Sosyal medyada takip edin!
Başkalarına Fayda Sağla
Yorum Yok
Yorum İptal
Yorumlar: Forer – Barnum Etkisi Nedir? Fallar Neden İnandırıcıdır?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Resim ekle - Yalnızca PNG, JPG, JPEG ve GIF desteklenir.

Sosyal Medya Hesaplarımız

Copyright © 2020 Öğrenci Blogları. Tüm Hakları Saklıdır.

Giriş Yap

Öğrenci Blogları'na Hoş Geldin

Gençlere değer katan içerikler üretiyoruz. Aramıza katılacağın için mutluyuz.
Giriş Yap

Gelişim için ilk adım. Boş vakitleri iyi değerlendirmek gerek.