içinde

Geçmişten Günümüze Sigara

sigara

Gençlere değer katacak içeriklere Google Haberler'den abone olmak ister misiniz?.Google Haberlere Abone Ol. Gençliğe değer katma arzusuyla..

Geçmişten Günümüze Sigara| Giriş

Herkes sigaranın ne denli zararlı olduğunu bilir. Peki insanlar neden sigara içmeye devam ediyor olabilir?

Bir kelime ile cevap verirsek, bağımlılık. Dünyada ve ülkemizde önemli bir halk sağlığı sorunu olan sigara yüksek oranda nikotin içerdiği için bağımlılık yapma potansiyeline sahiptir.

Tütünün etken maddesi nikotin merkezi santral sistemini etkileyerek fiziksel ve psikolojik bağımlılık yapar. Aynı zamanda beyinde kimyasal ve biyolojik değişiklikler yapar. Dopamin adlı norötransmitterin salgılanmasını sağlar. Dopamin içiciye haz verir, konsantrasyonunu arttırır, enerji düzeyini yükseltir. Bu nikotinin pekiştirici etkisidir yani kişiler bu etkiyi elde etmek için maddeyi arzularlar.

Tütün ürünlerinde 4000’den fazla kimyasal madde bulunmaktadır. Sigara içiciliği en öldürücü toplumsal zehirlenme olayıdır. Dünya Sağlık Örgütü sigarayı en önemli önlenebilir hastalık nedeni olarak tanımlamaktadır. Tüm dünyada her yıl sigaraya bağlı yaklaşık 7 milyon insan yaşamını yitirmektedir. Sigara salgınının bu şekilde devam etmesi durumunda 2020 yılında bu sayının 10 milyona ulaşması beklenmektedir.

Geçmişten Günümüze Sigara| Peki Sigara Nasıl Ortaya Çıktı?

Tütün, birçok Kızılderili kültüründe Yaratıcı’dan bir hediye olarak kabul edildi; bazılarına göre, tütün dumanı, sigara içenlerin dualarını Tanrı’ya taşımanın bir yoluydu.

Tütün yaprakları ritüellerde, törenlerde ve önemli sosyal etkinliklerde ve ayrıca herhangi bir hastalık için ilaç olarak içildi. Bazı kaynaklara göre 1492’den önce Amerika kıtasının yerlileri tedavi ve dini amaçlarla tütün üretimi yapıyorlardı.

Daha sonra 1492’de kaptan Kristof Kolomb Amerika’yı keşfetti. Avrupa’ya döndüğünde yanında bu kıtada daha önce hiç görülmemiş olan tütün tohumları ve yaprakları vardı. Kolomb’un mürettebatından Rodrigo Jerez tütün içerken görüldü ve şeytan tarafından ele geçirildiği iddia edilerek hapis cezasına çarptırıldı.

Tütün başlangıçta çubuk ve pipolarla içiliyor veya enfiye olarak çekiliyordu. Tütünü çiğneyerek kullananlar da vardı. Daha sonra tütün yapraklarına ve ince kâğıtlara sarılarak bugünkü sigara ortaya çıktı. 19’uncu yüzyılın ortalarında sigara fabrikaları kuruldu. İşin en ilginç tarafı değişik dünya dillerinde sigara tüketimi çekmek, dumanlanmak ve tüttürmek gibi kelimelerle ifade edilirken bizim dilimizde sigara içmek kavramı bulunmakta.

Tütün, 1601 yılında İngilizler tarafından topraklarımıza getirilmiş ve bazı göğüs hastalıklarına iyi geldiği söylentisiyle kullanımı yaygınlaştırılmıştır. Çeşitli dönemlerde caiz değildir denerek fetvalarla dinen yasaklanmışsa da yayılması ve alışkanlık halini alması engellenememiştir.

Geçmişten Günümüze Sigara| Nasıl Teşvik Edildi?

“How Tobacco Smoke Causes Disease” (Sigara nasıl hastalığa neden olur?)  isimli Amerika Birleşik Devletleri Genel Cerrahi ofisinden 704 sayfalık bir rapora göre tütünün kansere neden olan binlerce bağımlılık yapıcı kimyasal içerdiği ortaya kondu. Peki tüm bunlara rağmen sigara nasıl bu kadar tüketilen bir şey haline geldi?

Bu gördüğünüz haber 1974 yılından kalma bir gazeteden alınmadır. Uğruna sırada saatlerce bekleten sigara nasıl bu hale geldi dersiniz?

Tütün endüstrisinin tek amacı satabileceği en çok sigarayı satmaktı. Bu amaca ulaşmak için de önündeki bütün engelleri yıkmaya hazırdı. Sigara üreticileri ürünlerinin zararlı sağlık etkilerini bilerek göz ardı etmiş, bilimsel bulguları çarpıtmış, kamuoyunu yanlış bilgilendirmeye çalışmış, toplumsal politikalara ve yasal girişim planlarına yön vermeye çabalamış, karşı gelenleri sindirmişlerdir. Firmaların bu çalışma yöntemlerini ortaya koyan gizli iç yazışmaları Amerikan mahkemelerince el konarak, milyonlarca sayfa halinde internetten yayınlanmıştır.

Hatta bu uğurda Bilim adamları da devreye sokulduğu olmuştur. Bir hekim Camel, diğeri Chesterfield tavsiye ederken bir diş hekimi ise, en iyisi Viceroy diyordu. Fakat doktorlar açık ara Lucky Strike’tan yanaydı, 20 bin 679 doktor Lucky Strike diyordu. Propagandalar bununla sınırlı kalmadı elbet.

1900’lü yılların başında Freud’un yeğeni olan Edward Bernays, George Washington Hill’in “Erkekler, kadınların toplu yerlerde sigara içmesine karşı bir tabu geliştirdiler. Bunu düzeltmek için bir şeyler yapabilir misin?” sorusuna cevaben geliştirdiği “Kadınlar tabulara karşı özgürlük meşalelerini yaktı!” kampanyasıyla kadınların sigara içmesi normalleştirildi.  Kampanya o kadar etkili oldu ki, daha o yıl kadınların sigara içme oranı %100’den daha fazla arttı. Buna karşı gelenlere ise cevap çoktan hazırlanmıştı: “Kadınların sigarasına karşı olmak, kadın haklarına karşı olmaktı.”

Reklamlarda kadınlar kullanmaya daha da kötüsü bebekler kullanmaya başlandı.

Marlboro, bebeği olan kadınları rahatlatıyordu. Bebek de kadın da hayatından memnundu!

Hatta sahte veya gerçek doktorlarla reklamlar düzenliyorlar sigaranın sağlığa zararlı olmadığını savunuyorlardı. Tabii ki gerçek bu değildi.

Sigara,

Bir günde 19.100 kişinin,

            Bir yılda 7 milyon kişinin ölüm nedenidir.

Geçmişten Günümüze Sigara| Sigara İçmenin Vücudunuzu Nasıl Etkilediğini Gösteren Aşamalar Nelerdir?

Anında

Burnunuzun ve yemek borunuzun astarı kırmızıya döner ve kimyasallardan ve dumandan tahriş olur. Öksürmeye başlayabilirsiniz.

Ağzınızdaki yararlı bakteriler ölür, ağız kuruluğuna ve ağız kokusuna neden olur.

Ağzınızın arkası kaşınmaya başlar.

Sigaradaki ısı ve katran dişlerinizi, diş etlerinizi ve dudaklarınızı renklendirebilir. Zamanla kırışıklıklar ve yaşlılık lekeleri ortaya çıkar. Sigarayı bırakmak cildinizi erken yaşlanmaya karşı korur.

Sigarayı çekmek için dudaklarınızı buruşturmak, dudaklarınızın etrafında ince çizgilerin oluşmasına neden olur.

20 dakika sonra

Nikotin kan dolaşımınıza girer, nabzınızı ve kan basıncınızı arttırır.

Koku duyunuz azalır.

Nikotin bir uyarıcı olduğundan beyniniz iyi hissettiriren kimyasallar salgılar ya da iştahınızı arttırır. Bu dürtüyü tatmin etmediğinizde, endişeli ve sinirli hissedersiniz.

8 ila 48 saat Aralığında

Nikotin ve karbo monoksit nihayet sisteminizi terk etmeye başlar — ancak sadece ilk pufunuzdan beri sigara içmediyseniz.

Ciğerlerinizi kaplamak ve korumak için oluşturulan fazla mukus boşalmaya başlayacaktır.

Nikotin sadece bağımlılık yapmakla kalmaz, aynı zamanda koku ve tat duyunuzu da engeller. Vücudunuzun nikotini dışarı atması ve duyularınızın normale dönmesi iki gün sürer.

İşitme kaybı, sigara içmenin az bilinen bir yan etkisidir. Sigara içtiğinizde, iç kulağınızdaki oksijen tükenir. Sigara içmek kan dolaşımını zorlaştırır, bu nedenle egzersiz ve diğer fiziksel aktiviteler sizi soluksuz bırakabilir.

Geçmişten Günümüze Sigara| Peki Sigara İçmek Uzun Vadede Ne Gibi Hastalıklara ve Sorunlara Yol Açabilir?

Sigaradaki nikotin ve siyanür gibi kimyasalların çoğu, yüksek dozlarda öldürebilen zehirlerdir. Vücut akıllıdır. Zehirlendiğinde savunmaya devam eder. İlk kez sigara içenler genellikle boğazlarında ve akciğerlerinde ağrı veya yanma hissederler ve hatta bazıları tütünü denedikleri ilk birkaç kez kusarlar.

Zamanla, sigara içmek aşağıdaki gibi sağlık sorunlarına yol açar:

  • Kalp hastalığı
  • Akciğer, boğaz, mide ve mesane kanseri de dahil olmak üzere birçok kanser türü
  • Diş eti hastalığı, Sarı dişler
  • Göz hastalığı
  • Enfeksiyon riski artar (pnömoni gibi)
  • Daha büyük bir diyabet riski
  • Kırılması daha kolay olan zayıf kemikler
  • Sedef hastalığı gibi cilt problemleri
  • Buruşuk cilt
  • Ülser

Sigara içmek hem erkeklerde hem de kadınlarda cinselliği etkileyebilir. Sigara içen ve hormon bazlı doğum kontrol yöntemleri kullanan kadınlarda kalp krizi gibi ciddi sağlık sorunlarına yakalanma riski çok daha yüksektir. Ve eğer bir kadın hamile kalmak istiyorsa, sigara içmek bunu zorlaştırabilir.

Bu uzun vadeli sorunların yanı sıra, sigara ve diğer gıdalardaki kimyasallar da vücudu hızlı bir şekilde etkileyebilir.

Genç yaşta sigaraya başlayanlar bu sorunların bir çoğuna sahip olabilirler:

Kötü nefes

Sigara ağız kokusu denilen bir durum, ya da kötü nefes kalıcı ile sigara bırakma.

Kötü kokulu kıyafetler ve saçlar

Bayat duman kokusu sadece insanların kıyafetlerinde değil, saçlarında, mobilyalarında ve arabalarında da devam etme eğilimindedir. Duman kokusunu çıkarmak zor.

Spor performansında düşüş

Sigara içenler genellikle sigara içmeyenlerle iyi rekabet edemezler. Hızlı kalp atışı, kan dolaşımının azalması ve nefes darlığı gibi sigara içmenin fiziksel etkileri spor performansına zarar verir.

Daha fazla yaralanma riski ve daha yavaş iyileşme süresi

Sigara içmek vücudun kolajen üretme kabiliyetine zarar verir. Bu nedenle, tendon ve bağ hasarı gibi yaygın spor yaralanmaları, sigara içenlerde sigara içmeyenlere göre daha yavaş iyileşir.

Artan hastalık riski

Sigara içenlerde nezle görülme olasılığı artar; grip, bronşit ve pnömoni gibi hastalıklara daha kolay yakalanırlar. Ve astım gibi bazı sağlık koşulları olan insanlar sigara içiyorlarsa veya sıkça sigara içen insanlarla bir araya geliyorlarsa hastalanırlar. Kilolarını yönetmenin bir yolu olarak sigara içen gençler genellikle yemek yerine yanar. Bu nedenle, vücutları büyümek, geliştirmek ve hastalıklarla iyi mücadele etmek için gerekli besinlerden yoksun olabilir.

Ülkemizde sigara bırakmaya yönelik bırak kazan adı altında kampanyalar düzenlendi. Buna göre mesainin 30 dakika erken bitirilmesi, 1 yıl için 7 gün fazladan yıllık izin hakkı tanınması, sigorta primlerinin düşürülmesi, hiçbir çalışanın sigara içmediği sigarasız işletmeler için vergi indirimi uygulaması, işe alım süreçlerinde sigara kullanmayan kişilerin tercih edilmesi, çocuk ve aile yardımı tutarlarının arttırılması gibi yaptırımlar uygulanacak.

Diğer yandan yeni evleneceklere yönelik olarak sigara içenlere sigara bırakma polikinliğine müracaat zorunlu hale getirilecek. Ücretsiz bant ya da ilaç desteği sağlanacak, gebelere 18 yaş altında bulunan gençler ile kronik rahatsızlığı bulunan kişilere özel sigarayı bırakma planları hazırlanacak.

Her türlü tütün ürünü sağlık için tehlikelidir. Ve bu ürünlerden uzak durulmalıdır. Bu her zaman kolay değildir, özellikle çevrenizdeki herkes sigara içiyorsa. Bu baskıyı hissedebileceğiniz zamanlar için kendi nedenlerinize sahip olmanıza yardımcı olabilir. Sigara içiyorsanız ve sigarayı bırakmak istiyorsanız, bir sürü bilgi ve destek sizi bekliyor. Sigarayı bırakırken, ilk birkaç günün en zor günler olduğunu bilin. O yüzden pes etmeyin.

Şimdi 10 Adımda Sigarayı Bırakmanın, İyi ve Sağlıklı Yaşamın Tam Zamanı!

Dumansız kalmak size daha fazla enerji, daha iyi görünüm, cebinizde daha fazla para ve uzun vadede yaşamak için daha fazla hayat verecektir!

Geçmişten Günümüze Sigara| Kaynaklar

https://www.keckmedicine.org/what-happens-to-your-body-when-you-take-a-puff-of-a-cigarette

https://kidshealth.org/en/teens/smoking.html

https://yesilay.org.tr/tr/bagimlilik/tutun-bagimliligi

İlginizi Çekebilir: Beynin Sil Tuşu: Sinaptik Budama

Bu e-posta aboneliği size değer katar!

Seda Nur Ataman tarafından yazıldı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

iletişimin günahı

İletişimin Günahları

ömürden sezgin

Türkiye’de gelecek markalarıyla gelecek diyen Marka Mühendisi: Ömürden Sezgin