Her Şeyi Değiştirecek Devrim: Blockchain

İnternet eski günlerinde çoğunlukla pek maddi değeri olmayan -en azından teoride- işlerin yürüdüğü bir platformdu. Elektronik posta gönderir veya alır, cevap verir, birkaç forumda yazı yazar ya da değişik makaleler okuyabilirdik. Günümüzde ise en değerli varlıklarımızı şifrelenmiş bir şekilde birbirine zincirleyerek susturulamaz ve müdahale edilemez blockchain adındaki ağlara bağlıyoruz.

Önümüzdeki yıllarda blockchain teknolojisi, iş yapış şeklimizden varlıklarımızı yönetme alışkanlıklarımıza, makine ve araçlarımızı kullanma alışkanlıklarımızdan nasıl güvenli oy verebileceğimize kadar birçok şeyi kökünden değiştirecek. Hatta blockchain üzerinden evlenebilmek bile mümkün olacaktır. Diğer bir örnek ise kim olduğumuza dair kimlik bilgilerimizi kanıtlama yöntemlerimizde bu değişime dâhil. Bu dönüşüm içerisinde, hastaneler, hükümetler gibi şimdiki hallerinden ve çalışma yöntemlerinden tamamen farklılaşacak sektörler ve kurumlar olacağı gibi sigortacılık, bankacılık gibi aracılık esası üzerine kurulu birçok kurum ve iş kolu da yok olması kaçınılmaz olacaktır.

GİRİŞ

Dijitalleşen yeni dünya düzeninde teknolojik değişimler sadece insanlar ve iş sahalarında olmamalı, kamusal alanlarda da yeniliklere uyum sağlanmalıdır. 2010’lu yılların sonlarında hala pek çok işlemin matbu evrak olarak kaydedilmesinin nedenleri, bu tür işlemleri elektronik olarak saklama imkanının bulunmaması ve dijital hizmetlere güven duyulmamasıdır. Blockchain (blokzincir) teknolojisi internet üzerinden herkesin erişebildiği ve tüm kayıtları görebildiği güvenli bir sistem sunarak tüm bu evrak saklama yapısını değiştirmektedir. Esasen herkese açık olan bir sistemin güvenliğinin sağlanmasının mümkün olup olmadığının düşünüldüğü noktada, Blockchain’in sağladığı temel özelliklerin incelenmesi gerekmektedir. Temel olarak Blockchain; bir işlemin veya veri doğrulama amacıyla gerçekleştirilen herhangi bir başka sürecin tüm kopyalarının katılımcıların tamamı tarafından muhafaza edildiği dağıtık veri tabanları oluşturmaktadır. Sistemde katılımcıların herhangi bir bilgiyi değiştirmesi mümkün değildir; kopyalardan birinin diğer kopyalarla karşılaştırılması halinde, yapılan her türlü değişiklik tespit edilebilmektedir. Ancak, bu teknolojinin henüz gelişiminin ilk aşamalarında olduğu unutulmamalıdır ve yaygın bir şekilde benimsenmeden önce hem teknik hem de düzenleyici olmak üzere bünyesinde barındırdığı ciddi zorluklar ve riskler ele alınmalıdır. Potansiyel kullanımlar, global pazara gerçekten büyük fayda sağlayabilir ve yeni bir hizmet neslini doğurabilir; ancak bu teknolojinin kitlesel olarak benimsenmesini kolaylaştırmak adına çözülmesi gereken birçok yasal belirsizlik, hala alanı çevrelemektedir.

BLOCKCHAIN TANIMI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ

+5465821.png

Blockchain’in Türkçe karşılığı Blok-Zinciri olsa da ilgili teknolojinin içeriği ve özellikleri düşünüldüğünde teknik olarak Blockchain’i karşılayan terimin Kayıt-Zinciri olduğunu düşünen araştırmacılar da bulunmaktadır. Blockchain, dağıtık defter teknolojisi olarak bilinen yapısı ile son yıllarda çok dikkat çeken bir teknoloji haline gelmiştir. Bu terim ilk kez Satoshi Nakamoto takma isimli kişi veya kişilerin Ekim 2008’de yayınladığı “Bitcoin: Eşten Eşe Elektronik Ödeme Sistemi” makalesiyle ortaya çıkmıştır. Makalede Bitcoin dünyada yeni bir uluslararası para birimini temsil edecek dijital bir koin olarak, Blockchain de dijital imzalı blok zinciri olarak tanımlanır (Nakamoto, 2008: 2). Kripto para birimleri için bel kemiği işlevi gören Blockchain teknolojisi, yalnızca Bitcoin ve benzeri para birimleriyle işlem gerçekleştirilmesini sağlayan bir platform değildir. Bugün, Blockchain’in sosyal ve ekonomik sistemlerin temellerini dönüştürme potansiyeline sahip yıkıcı bir teknoloji olarak öne çıktığı kavramsal olarak kabul edilmektedir. Blockchain’in henüz yeni bir kavram olmasından dolayı literatürde eksiksiz ve doğru tanımı bulmak oldukça zordur. Dünyada Blockchain konusunda en meşhur isimlerden olan Rus yazılımcı Vitalik Buterin Blockchain’i; “Herkesin program yükleyebildiği, programların kendiliğinden yürütülebildiği, her programın mevcut ve önceki durumlarının her zaman herkes tarafından görülebildiği ve üzerinde çalışan uygulamaların kriptolojik olarak güvence altına alındığı sihirli bilgisayardır.”

network-trust.jpg

Blockchain çalışma prensibi olarak en başta oldukça karmaşık görünebilir fakat bunu bir teknolojik işlemler bütünü olarak değil de bir veri defteri, kayıt defteri olarak düşünürsek daha akla yatkın bir yaklaşım elde ederiz. Özellikle veri bilimi, veri tabanı ve veri işleme gibi konularda detaylı bilgisi olmayanlar daha kolay anlarlar.

Blockchain’de çalışma prensibi şudur; yeni bir işlem veya varolan bir işleme bir düzenleme, bir blockchain’e geldiğinde, genellikle bir blockchain uygulamasındaki düğümlerin çoğunluğu, önerilen tek tek blockchain bloğunun geçmişini değerlendirmek ve doğrulamak için algoritmalar yürütür. Eğer düğümlerin çoğunluğu tarihin ve imzanın geçerli olduğu konusunda bir fikir birliğine varırsa, yeni işlem bloğu deftere kabul edilir ve işlem zincirine yeni bir blok eklenir. Blokzinciri yani blockchain ismi de buradan gelmektedir, zincire benzer yapısı nedeniyle. Çoğunluk, defter defteri girişinin eklenmesine veya değiştirilmesine katılmazsa, reddedilir ve zincire eklenmez. Dağıtılmış bu mutabakat modeli, blok zincirinin dağıtılan bir defter olarak çalışmasına izin verir ve en önemlisi bunun için, hangi işlemlerin geçerli olduğunu ve (hangisi daha önemlisi) hangilerinin bulunmadığını söyleyen bir merkezi otoriteye ihtiyaç duymaz.

how-does-blockchain-technology-work-3.jpg

Finans alanında blockchain uygulama örnekleri:

  • Varlık Yönetimi: Ticari İşlemler ve Uzlaşma

Varlık yönetiminde geleneksel ticaret süreçlerinde ve özellikle de sınır ötesi işlemler söz konusu olduğu zaman durum gitgide karmaşıklaşır ve maliyeti ve riski artar. İşlem içerisinde yer alan her aracı ve uzlaşma yöneticisi kurum ciddi derecede verimsizlik yaratan ve hataya açık kendi kayıt defterini tutar. Blockchain teknolojisi bu kayıt defterini açık ve kusursuz bir şekilde tutarak aracılara olan ihtiyacı tamamen ortadan kaldırır.

  • Sigorta: Taleplerin İşlenmesi

Sigorta sektöründe taleplerin işlenmesi sinir bozucu ve yorucu işlemlerdir. Sigorta çalışanları, sahte iddialar, hatalı verilerden terkedilmesi gereken politikalara kadar birçok şeyle yüzleşmek ve ayırt etmek zorundadır. Hata olasılığı çok yüksek. Blockchain teknolojisi ise en az risk ile bu süreçlerin yönetimini mümkün kılıyor.

  • Ödemeler: Sınır Ötesi Ödemeler

Günümüzün küresel fon transferi sistemleri hataya açık ve maliyetli. Gönderdiğiniz paranın dünyanın öbür ucuna ulaşması en iyi olasılıkla günler sürerken bu haftaları da bulabilir. Blockchain şimdiden uçtan uca şifreli anlık havale hizmetleri veren Abra ve Align Commerce gibi şirketlerin oluşmasını sağladı bile.

Akıllı Varlıklar

Otomobil ve gayrimenkulden, şirket hisselerine, patentlere ve telif haklarına kadar her varlık kendi içinde akıllı teknolojilere sahip olabilir. Blockchain teknolojisi bu varlıkların sahiplerinin ve kullanım veya görüntüleme yetkisi olan kişilerin bilgilerini saklayıp koruduğu gibi varlıkları da korur. Akıllı sözleşmeler ile mülkler çok daha güvenli bir şekilde kiraya verilebilir satılabilir kullanım hakları devredilebilir. Blockchaine eklenmiş bir mülk kendisine atanan akıllı bir anahtar sayesinde sadece yetkili kişilerin erişimine olanak tanıyabilir. Akıllı mülkü satmak veya kiralamak için aracı bir kurum ihtiyacı tamamen ortadan kalkar.

Yazımı okuduğunuz için teşekkürler…

Beğendim! Patreonda Öğrenci Blogları desteklemek için bir saniyenizi ayırın!

ibrahim aydoğdu

Merhabalar, ben Öğrenci Blogları Kurucusu. Burada genellikle bölümüm olan işletme bölümü hakkında kendimce yorum yapmaya çalışıyorum. Umarım beğenirsiniz. Gazi - İşletme

Hadi Yoruma

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dönün
Tüm yazılar Öğrenci Bloglarına aittir. İzinsiz paylaşılamaz. 2019&Öğrenci Blogları
%d blogcu bunu beğendi: