Gençlere değer katacak içeriklere Google Haberler'den abone olmak ister misiniz?.Google Haberlere Abone Ol. Gençliğe değer katma arzusuyla..

Dijitalleşmenin de gelişimiyle yeni medyada iletilmek istenilen mesajlar kişi ve toplumları büyük ölçüde etkilemektedir. 20.yüzyılda adından sıkça söz ettiren medya okuryazarlığı kavramı, yeni medyanın iletmek istediği mesajların tamamını algılayıp değerlendiren, sorgulayıcı bireylerin oluşumuna katkı sağlamaktadır. Bizler de sizler için medya okuryazarlığı nedir başlığı altında yeni medya ve medya okuryazarlığının nasıl olması gerektiği hakkında araştırmalar yaptık. Keyifli okumalar…

Medya Okuryazarlığı Kavramı

Yeni medya iletişim araçlarının günümüzde sıkça tercih edilmesiyle birlikte medya okuryazarlığı kavramı ortaya çıkmıştır. Genel olarak medya okuryazarlığı, birden çok farklı ortama bireylerin erişiminin sağlanması, iletilen mesajları anlaması ve anlamlandırdığı iletiler sonucunda kendi iletilerini oluşturması olarak tanımlanabilmektedir. İngilizce karşılığı ‘media literacy’ olan medya okuryazarlığı dilimize çevrilmiş halidir.

Medya okuryazarlığı kavramı, yazılı, görsel ve işitsel, birden çok çeşitlilik gösteren formattaki mesajlara ulaşma ve bu mesajları çözümleme, değerlendirme ve karşı tarafa iletme yeteneği olarak bilinmektedir. Birden çok fonksiyonu içeren medya okuryazarlığı, yeni medyanın topluma ve kişiye sunduğu mesajları algılama değerlendirme ve değerlendirme sonucunda kişisel yorumu karşı tarafa sunma imkanı da tanımaktadır. Yeni medya tarafından sunulan mesajlar basit, sade ve açıkça anlaşılır gibi gözükse de aslında yeni medyanın sunduğu bu mesajlar kendine özgü kuralları olan, global dünya hakkında çok farklı düşünce ve kavramlar ile birlikte görsel ve işitsel olarak bir dil kullanmaktadır.

Medya Okuryazarlığı
Medya Okuryazarlığı

Medya Okuryazarlığı Nedir?

Kitle iletişim araçlarının yaygın kullanımı herkes tarafından kabul edilmektedir. Diğer bir yandan kitle iletişim araçlarının birey ve toplum üzerindeki etkisinin boyutu da tartışılmaktadır. Medya okuryazarlığı nedir denildiğinde, yeni medyayı doğru çözümleme ve yorumlama becerisi üzerinde durması olarak tanımlanmaktadır. Medyanın topluma sunduğu mesajlar ne derece bireyleri etkilediği, medyaya karşı toplumsal bilinç düzeyi, medya mesajlarının hedef kitle tarafından ne derecede algılandığı ve çözümleme ya da eleştirel bir bakışla karşılaşıp karşılaşmadığı gibi tüm soruların cevabını içerisinde barındırır medya okuryazarlığı kavramı. Yani medya okuryazarlığı kavramı, yaygın görülen tanımı ile medya mesajlarına erişim sağlama ve erişilen görsel, işitsel veya basılı her türlü bilgiyi eleştirel bir bakış açısı ile değerlendirme ve kişisel medya iletilerini oluşturma becerisine denir.

Medya okuryazarlığı sayesinde neyi neden izlediğini, verilen mesajların doğru anlamlarını, bu mesajların amacını ve iletilmek istenilen hedef kitlenin ne olduğuna dair birçok sorunun cevabına ulaşılabilmektedir. Dünya genelinde artan rekabetin de etkisiyle, medyanın özelleştirilmesinin yeni eğitim şekli olan yeni medya okuryazarlığı gereksinimini ortaya çıkardığı bilinmektedir.

Sosyal medya okuryazarlığı, medya mesajlarının kurgulanması ve yorumlanması, sosyal, estetik bağlamlar içerisinde incelenmesini sağlamaktadır. Medya mesajları anlama ve yorumlama süreçleri sonrasında okuyucu arasındaki iletişime bağlanmaktadır. Sosyal medyanın, sunmuş olduğu her görsel veya işitsel içeriği kendine özgü bir dil ve karakteristik özelikler çerçevesinde hazırlanmaktadır. Medya okuryazarlığı nedir sorunun en güzel cevabı ise sorgulayıcı kimliğe bürünen toplumlar verilebilir. Hedef kitleye sunulan medya tasarımları toplumun gerçekliği anlamasında etkin rol oynamaktadır. Medya okuryazarlığı nedir sorusunun genel cevabı, iletilen mesajın kaynağı ne olursa olsun, kişinin iletilen bilgiyi değerlendirip, kişisel yorumlama yapabilmesine denilmektedir. İletilen mesajı doğru yorumlayan ve analiz eden tartışan bireyler yetiştirmek hedeflenmektedir. Doğru bilgiye ulaşmanın zorlaştığı ve dijital mecraların artığı bu dönemlerde doğru bilginin kaynağına nasıl ulaşılacağı da tartışma konusu.

Bireyin yoğun bilgi bombardımanına maruz kalması durumunda medyada sunulan bilginin bilinçsizce birey tarafından alınması da olağan bir durumdur. Sorgulamayan, tartışmayan ve doğru bilginin kaynağına gitmeyi hedeflemeyen her birey zaman içerisinde benliğinden uzaklaşıp medyanın etkisiyle yaşamaya başlayacaktır. Bu nedenle de etkisiz bireyler olmamak adına medya okuryazarlığı nedir, nasıl olunmalıdır gibi konularda topluma bilgi verilmektedir.  Medya okuryazarlığı nedir denildiğinde, medyada yer alan bilgiyi doğru okumak ve doğru anlamlandırmak adına medya okuryazarlığı eğitimleri de verilmektedir. Küreselleşen ve sürekli gelişen dünyada yeni eğitim biçimi olarak tanınan medya okuryazarlığı birçok kitle tarafından tercih edilmektedir.

Medya Okuryazarlığının Genel Amacı Nedir
Medya Okuryazarlığının Genel Amacı Nedir

Medya Okuryazarlığının Genel Amacı Nedir?

Medya okuryazarlığı nedir ve iki temel amacı bulunmaktadır. İlki medyada yer alan içeriğe erişim sağlamak ikincisi ve en önemli olanı medyada yer alan her içeriği anlama ve değerlendirme yeteneğine sahip olmaktır. Teknoloji ile iletişim kavramları hayatımızın her noktasını etkilemektedir.  Medya okuryazarlığı nedir ve en temel amacı, yeni medya mesajlarının hedef kitleler tarafından doğru algılanması, ve kişiler tarafından eleştirel bir bakış açısıyla incelenmesi, kurgu ve gerçeklik arasındaki ayrımın alıcı tarafından doğru yapılması, yeni medyada sunulan dünyanın gerçeklikle ilişkilendirilmesi, medyada sunulan içeriklerin kişiyi yönetme ve yönlendirme gibi fonksiyonlarının da olabileceğinin farkında olunması amaçlanır.

 Medya okuryazarlığı nedir ve genel amacı ise, iletilmek istenilen mesajın kaynağı her ne olursa olsun bireyin algılama, değerlendirme ve düşüncelerini ifade etmesi amaçlanır. Bu dijital çağda kitle iletişim araçları ile iletilmek istenilen her mesajın kişiler ve toplumlar tarafından sorgulanması ve analiz etmesi gereklidir. Medya izleyici kitlesinin medyayı bilinçli okuyup yorumlamasına katkıda bulunma, bireyin kendini daha rahat ifade etmesi, toplumsal reaksiyonlarda daha aktif rol oynaması medya okuryazarlığı sayesinde gerçekleştirilmektedir. Zaman içerisinde yeni medyada iletilmek istenilen mesajları doğru algılama donanımına sahip olma ve zaman içerisinde de yeni iletiler yorumlama yeteneği kazandırmaktadır.

Türkiye’de Medya Okuryazarlığı
Türkiye’de Medya Okuryazarlığı

Türkiye’de Medya Okuryazarlığı

Türkiye’de çocuklar ilk sırada olmak üzere toplumun her kesiminden medya okuryazarlığı konusunda pek bir bilgi birikimi sağlanamamıştır.  Gerçek dünya ile dijital medya tarafından oluşturulan dünyanın arasındaki o sınırı fark etmek tamamen toplumun veya kişinin bilgi birikimine bağlıdır. Türkiye’de birey dijital medyadan bilgi alırken kendini medyanın zararlı etkenlerinden de koruması gerekir. Türkiye’de medya okuryazarlığı nedir diye sorulduğunda, genellikle cevap olarak medyayı doğru takip etmek cevabı verilir. Ama bilinmelidir ki, bireyin içinde bulunduğu çevreye karşı duyarlı, içinde yaşadığı ülkenin sorunlarını ve sorunların nedenlerini bilen, medyada verilmek istenilen asıl mesajın neler olduğunu akıl süzgecinden geçirmesi gerekir.

Türkiye’de medyada sunulan her bilgi akışına inanan sorgulamadan güvenen ve bu doğrultuda hareket eden insan sayısı da artmaktadır. Bu sorundan yola çıkarak da medya okuryazarlığı dersleri verilmeye başlanmıştır. Bu dersin amacı, her yaştan çocuğun medya kurumunu, yapısını, işleyişini veya öğrenimleri doğrultusunda kurgunun gerçeklikten ayırt edilebilirliğini öğrenmesini sağlamaktadır. Kısacası, her yaştan bireyin medya karşısında daha sorgulayıcı bir kimliğe bürünmesini sağlamaktır.

Medya Okuryazarlığında Sorulması Gereken Sorular Nelerdir
Medya Okuryazarlığında Sorulması Gereken Sorular Nelerdir

Medya Okuryazarlığında Sorulması Gereken Sorular Nelerdir?

  • Bunu kim yaptı, kim tarafından yaptırıldı?
  • Bu kimin için yapıldı ve nereden biliyorsun?
  • Bu içerikte hangi mesajlar veriliyor?
  • Mesaj verilirken hangi teknikler kullanılmış ve neden?
  • Topluma sunulan bu materyal, hangi fikirlere, değerlere ve bakış açılarına yönelik?
  • Kimler ne ima ediyor?
  • Bu ne zaman yapıldı?
  • Medyada topluma ne zaman ve nasıl sunuldu?
  • Burada aslında önemli olabilecekken dahil edilmeyen şeyler neler?
  • Bu gerçek mi yoksa bir fikirden ibaret mi?
  • Bu bilgiye ne kadar güvenebilirim?
  • Sunulan bilgilerin kaynağı, iddia eden kişileri kimler?
  • Bundan kimler faydalanacak veya faydalanması gerekir?
  • Bu durumdan kimler zarar görecek?
  • Medya okuryazarlığı nedir?
  • Tam da bu noktada bunları ben nasıl yorumluyorum?
Eleştirel Medya Okuryazarlığı Nedir
Eleştirel Medya Okuryazarlığı Nedir

Eleştirel Medya Okuryazarlığı Nedir?

Kişi veya toplulukların eleştirel düşünce yapısına sahip olması gerekir. Eleştirel düşünce kavramı, bireylerin benliğini yönlendirdiği, kendisine sorular sorup mantık çerçevesinde aldığı doğru kararlardır. Birey kişisel kimliğine bilinçli olmayı eklediğinde geriye kalan sadece olaylara eleştirel açıdan bakabilme kalır. Dijital medyanın vermiş olduğu mesajlar bireyi eleştirme ve sorgulamaya itmesi gerekir. Medyada sunulan her enformasyonun birey tarafından eleştirel açıdan incelenip yorumlanması gerekmektedir. Bir tüm bu noktada elindeki bilgiyi nasıl sorgulaması gerektiği, yorumlarının sonucuna nasıl vardığı ve farklı yanıtlara nasıl ulaşabileceğini de bilmelidir. Her şeyden önce eleştirel bir medya okuryazarı nedir diye sorulduğunda bireyin öncelikle kendisini eleştirmesi ve ona göre hareket etmesi gerekir. Sunulan bilgiyi objektif bir biçimde değerlendirip bu doğrultuda eleştiri yapmak, eleştirel medya okuryazarlığının ilk ve en önemli basamağıdır.

Yeni medyanın dilinden anlamanın en doğru ve kolay yolu eleştirel medya okuryazarı olmaktır. Bilinç düzeyi yüksek okuryazarlardan oluşan toplum karşısında yeni medya, verdiği mesajlar ile bireyi olumsuz etkilemeyecek ortaya daima kendini geliştiren sağlıklı bireyler çıkaracaktır. Zaman içerisinde inşa edilen medya okuryazarlık kavramı sayesinde, bilgi doğru ve yerinde kullanılacak fazlasıyla medyanın gücünden yararlanılacaktır. Eleştirel medya okuryazarlığı nedir ve birey gücü yerinde veya doğru bir şekilde kullanmaya devam edecektir. Toplumlar tarafından medyanın doğru kullanılması da daha yararlı ve işlevsel bir hale gelecektir.

Bilinçli Medya Okuryazarı Olmak İçin Gereken Özellikler Nelerdir
Bilinçli Medya Okuryazarı Olmak İçin Gereken Özellikler Nelerdir

Bilinçli Medya Okuryazarı Olmak İçin Gereken Özellikler Nelerdir?

  1. Yeni medyayı ve medya paylaşımlarını bilinçli bir şekilde bireyin yararına odaklanarak kullanması,
  2. Kişi veya toplulukların medya diline hakim olarak ve kendi dilini de medya diline göre şekillendirmesi,
  3. Medyada sunulan bir bilgiyi farklı kaynaklardan da doğrulayıp güvenirlilik açısından test etmesi gerekir.
  4. Kişilerin pasif bir okuryazar olmaktan çok medyada sunulan enformasyonlara eleştirel bir bakış açsıyla yaklaşması gerekir.
  5. Genel olarak kişi veya topluluklar medyada sunulan içeriklere karşı eleştirel bir bakış açsıyla yaklaşması gerekir.
  6. Dijital medyanın yoğun kullanıldığı bu dönemlerde medyanın birey üzerindeki olumlu veya olumsuz etkinin bilincinde olmak gerekir.
  7. Medya okuryazarlarının medyadaki konumunu medya okuryazarlığı hakkında edindiği bilgi birikimi belirlemektedir.
  8. Medya okuryazarlığı nedir denildiğinde gerçek anlamını çok az kişi bilmektedir. Bu konu tam anlamıyla ülkemizde değer görmemekle birlikte, medyanın çocuklar tarafından yanlış kullanımına da yol açmaktadır. Burada en büyük görev ebeveynlere düşmektedir.
  9. Dijital medya bireyin çocukluk döneminden itibaren her yaşta elinin altında olduğu için bireyin kişiliğini, davranışlarını veya kariyerini büyük ölçüde etkilemektedir.
  10. Dijital medya kişi veya toplulukları çok kolay bir şekilde menipüle etmektedir. Bunun için medya okuryazarlığı ekstra önem kazanmıştır.

İlginizi Çekebilir: Yeni Medya Nedir?

Gulcan Saglam makalelerini beğendiniz mi? Sosyal medyada takip edin!
Başkalarına Fayda Sağla
Yorum Yok
Yorum İptal
Yorumlar: Medya Okuryazarlığı Nedir?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Resim ekle - Yalnızca PNG, JPG, JPEG ve GIF desteklenir.

Sosyal Medya Hesaplarımız

Copyright © 2020 Öğrenci Blogları. Tüm Hakları Saklıdır.

Giriş Yap

Öğrenci Blogları'na Hoş Geldin

Gençlere değer katan içerikler üretiyoruz. Aramıza katılacağın için mutluyuz.
Giriş Yap

Gelişim için ilk adım. Boş vakitleri iyi değerlendirmek gerek.