Gençlere değer katacak içeriklere Google Haberler'den abone olmak ister misiniz?.Google Haberlere Abone Ol. Gençliğe değer katma arzusuyla..

Mitoloji sözlüğü, genel olarak mitolojiler hakkında detaylı bilgi veren kaynaktır. Mitoloji sözlüğü genel olarak hazırlanabildiği gibi bir mitoloji üzerinde de durabilir. Yunan mitoloji sözlüğü buna örnektir. Mitoloji sözlüğü örneği olarak Azra Erhat’ın hazırladığı geniş bilgi ve kültürünün ürünü olan Mitoloji Sözlüğü eseri örnek verilebilir. Hazırlığında birçok çeviri kullanıldığından dolayı Mitoloji Sözlüğü kitabı aynı zamanda antoloji değerindedir.

Mitoloji Sözlüğü başlıklı bu yazımızda, mitoloji sözlüğü özeti gibi bir içerik oluşturduk. Azra Erhat’ın Mitoloji Sözlüğü kadar kapsamlı olmasa da mitolojiye merakı olan veya mitoloji sözlüğü okumayı sevenlerin beğeneceğini düşünüyoruz. Keyifli okumalar.

Mitoloji; kelime anlamı itibariyle efsaneler (mythos) bilimi, bilim dalı (-ology) demektir. Sözlük anlamına bakıldığında ise; bir inancın veya bir topluluğun kültüründe bulunan tanrıların, kahramanların, evrenin ve yaratılışla ilgili tüm yazılı ve sözlü kaynakların yorumlanması ve incelenmesini kapsayan çalışmalar bütünü olarak tanımlanmıştır. İlk çağlarda masalların, efsanelerin toplandığı kitaplar için bu kelime kullanılırdı. Mitolojiler genellikle tanrıları, doğaüstü olayları, mucizeleri, kahramanlıkları içerir ve bir şeyin yaratılışını veya nasıl meydana geldiğini anlatır. Çoğunlukla bireylerin kendine ders çıkarabileceği niteliktedir.

Mitolojinin Oluşumu

Mitlerin kökeni ve mitolojinin oluşumu hakkında birden fazla teori mevcuttur. Bazılarına göre eskiden yaşanılmış ama unutulmuş hikayelerdir. Tamamen hayal gücü ürünü olduğunu düşünenler de mevcuttur. Kimileri ise dini veya siyasi liderlerin toplumun refahını ve kendilerinin varlığını sürdürmek amacıyla destekleyip üretimini sağladığını düşünmektedirler.

Çeşitli Mitolojiler

Yunan Mitolojisi

Antik Yunan’da mitoloji, dinin temelini oluşturmuştur. En önemli tanrısı ise Zeus’tur. Dünyanın ve göklerin yönetiminin onun hakimiyetinde olduğuna inanılırdı. Zeus’un erkek kardeşi Hades ölüler dünyasını, diğer kardeşi Posedion ise denizleri yönetmekteydi. Zeus’un eşi Hera idi ve çocuklarının her birinin tanrı görevi vardı. Hephaistos demirciler tanrısı, Artemis ay tanrıçası, Apollon güneş tanrısı, Athena savaş ve akıl tanrıçası, Dionysos şarap tanrısı, Henres ise tanrıların habercisi idi. Eski Yunanlılara göre tanrılar insanların davranışlarını yönetebilmekte ve sıklıkla normal insanlarla ilişki kurduğu bir gerçekti.

Yunan Mitolojisi, birçok Avrupa ve yakın doğu mitolojilerini de etkilemiştir. Hatta Romalılar tarafından kabul edilmiş fakat isim değişikliği yapılmıştır.

Roma Mitolojisi

Roma mitolojisinin iki ana bölümden oluştuğu düşünülmektedir. İlk bölüm daha çok edebi olan ve Yunan mitolojisinden çok fazla öğe bulunduran bölümdür. İkinci kısım ise daha erken dönmelerde etkin daha çok uygulama ve inançla ilgili olan kısımdır.

Roma mitolojisindeki tanrıların özellikleri Yunan mitolojisindeki tanrılarınkileriyle aynıdır. Ancak isimleri farklıdır. Öncesinde Predeist bir çağda yaşayan ve tanrıya tapmayan Romalılar, zamanla tanrı inancını benimsemişlerdir. Böylelikle, Yunanların tanrılarını kabul edip isimlerini değiştirmişlerdir. Jupiter (Zeus), Neptunus (Posedion), Iuno (Hera), Mars (Ares), Minerva (Athena), Venus (Aphrodite), Mercurius (Hermes), Diana (Artemis) tanrılarına inanırlar.

İskandinav Mitolojisi

İskandinav Mitolojisi, Hristiyanlık öncesi İskandinav topluluklarının dinleri efsaneleri inanışlarından oluşmaktaydı. Bu mitolojiye göre yaratılış sırasında soğuk ve karanlık bir kuzey memleketi olan Nifleheim, aydınlık ve sıcak olan güney diyarı Muspell ve bunların arasında bulunan sonsuz uçurum adında Ginnungagap bulunmaktaydı.

Bir gün, Muspell’in sıcaklığı, Nifleheim’deki buzları eritti ve bu nedenle Ginnungagap aşağı düştü. Bu olay sonucu Muspell ve Nifleheim birleşti. Bu gücün etkisiyle Ymir adındaki ilk dev var oldu. Onun terinden ise diğer yeni devler oluştu.

Türk Mitolojisi

Türk mitolojisinin kaynakları da diğer mitolojiler gibi genellikle destanlara dayanmaktadır. Ancak diğerlerinde olduğundan farklı olarak Türk mitolojilerinde bir olay örgüsü yakalamak oldukça zordur. Ayrıca Türk destanlarındaki mitolojik karakterlerin gerçek hayattaki insanlarla özdeşleştirilmesi Türk destanlarının mitos olmadığı düşüncesine yol açmaktadır. Bu konu üzerinde düşünüldüğünde ve mitolojinin kelime anlamı göz önünde bulundurulduğunda Yaratılış Destanı, Oğuz Destanı, Ergenekon ve Diriliş Destanı gibi kaynakları genel olarak Türk Mitolojisi kategorisine alabiliriz. Türk mitolojisi tek bir kaynaktan türememiş, birbirinden bağımsız hikayelerden oluşmuştur. Bu mitolojilere yukarıda yazılan destanlar en bariz örnektir. En ünlü tanrıları ise; Suyla, Karlık, Utkuucı, Yo Kan, Talay Kan, Ayızıt, Umay örnek olarak verilebilir.

Mısır Mitolojisi

Mısır Mitolojisi diğer mitolojilerden çok farklıdır. Bu mitolojide her şey komple sembollerle ifade edilmiştir. Mısır mitolojisi oldukça zengin ve ilginç tasvirlere sahiptir. Mitolojinin temelinde olaylar yerine olaylarda gizlenen ve keşfedilmeyi bekleyen derin felsefi düşünceler yer almaktadır. Mısır mitolojisinde en önemli tanrı güneşin tanrısı Ra ve yarı tanrı yarı insan olan Osiris’tir.

Sümer Mitolojisi

Mezopotamya’da yerleşik olan ve medeniyetin beşiği olarak kabul edilen Sümer’de bulunan ve daha sonraki medeniyetler için örnek teşkil eden ve birçok alanda dünya için önemli buluşlara imza atan Sümerlilerin mitolojisi ise doğal olarak ilk yazılı mitoloji örnekleridir. Bu mitolojide de diğerlerinde olduğu gibi yaratılış, tanrılar ve tanrıçalar mevcuttur. Tek tanrılı dinler ile çok tanrılı dinler arasında yakın bağlantıları olduğu fark edilebilir niteliktedir. İnsanlığın yaratılışı, kadın ve erkeğin birbirinden ayrımı, yer, gök, ölüm tanrıları ve insanlığın bir felaketle cezalandırılması bunlara örnektir. Sümer mitolojisinde her nesnenin bir tanrısı bulunmaktaydı. Bu tanrılar insan görünümlü fakat insanüstü güçleri olan ölümsüz yaratıklardı. En önemli tanrıları ise An (Yunan mitolojisinde Zeus gibi düşünülebilir), Enki (yeraltı suları tanrısı), Enlil (hava ve fırtına tanrısı).

Hitit Mitolojisi

Yerleşim yeri Kızılırmak ve çevresi olan Hititler, ele geçirdikleri yerlerdeki tanrılara ve tanrıçalara duydukları saygı ve hoşgörüden dolayı bin tanrılı halk olarak anılmaktadır. Hititler, doğa olaylarının kaynağının tanrılar olduğunu düşünmektedir. Ancak onlara göre bu tanrılar insan şeklinde bulunmaktadır. Bu tanrıların da insanlar gibi huyları vardı. Onlar da insanlar gibi tutkulu ya da zayıf olabilmekteydi. Hitit mitolojisinin özgün olduğu pek söylenemez. Daha çok Hurri, Hatti ve Mezopotamya uygarlıklarının mitolojileri etkisi altında kalmıştır. Hitit mitolojisinin en önemli tanrısı ise fırtına tanrısı olan Teşup’tur.

Lidya Mitolojisi

Lidya uygarlığı yerleşim yeri olarak günümüzde Fethiye ve Antalya gibi kıyı kesimlerini seçmişlerdir. Bu bölgelerin çok dağlık, ulaşılması ve ele geçirilmesinin zor olmasından dolayı Lidyalıların özgür, özgün ve başına buyruk hareket edebilmelerini sağlamıştır. Lidyalıların dinleriyle ilgili tutarlı kanıt bulunamasa da İyonlardan etkilendiği düşünülmektedir. Ayrıca Yunanlılarla ticaret yaptıklarından ötürü birbiriyle etkileşim halinde olmaları dinsel ilişkilere de yol açmıştır. Lidyalıları güçlü kılan Krosios’un adı zenginlik ifade edecek şekilde hem Batı kültürlerinde hem de Karun adıyla Doğu kültürlerinde duyulmuştur. Bereket tanrıçası olan ana tanrıça Kibele büyük saygı görmekteydi. Bu tanrıçaya insanlar en değerli varlıklarını sunarlardı. Ayrıca Lidyalılar Zeus, Artemis, Apollo gibi Yunan tanrılarına da taparlardı. Lidya mitolojisinin en ünlü efsanelerine örnek olarak Chimera adındaki ejderha ile Pegasus adındaki kanatlı at efsanesi, Olimpos’un sönmeyen ateşi efsanesi (olimpiyat ateşinin yakıldığı yer olarak bilinen kutsal mekan), Araxa ve Patara’dır.

Frigya Mitolojisi

Frigler, Anadolu’da köklü bir kültür yaratıp kendinden sonra gelen Yunan ve Roma uygarlıklarını etkisi altına almışlardır. Sakarya ırmağı ile Büyük Menderes arasına yerleşmiş olan Friglerin mitolojisi içinde en tanınmış olanı bereket tanrıçası olan Kibele, efsanevi kral Midas, çobanların ve kırların tanrısı Pan olarak sayılabilir.

Mitoloji Sözlüğü - Din ve Mitoloji
Mitoloji Sözlüğü – Din ve Mitoloji

Din ve Mitoloji

Birçok dinde mitoloji önemli bir konuma sahiptir. Mitler günümüzdeki anlamının tersi olarak bir hikayenin net olarak doğruluğundan ve yanlışlığından bahsetmez. Bunu yerine doğru veya yanlış kavramları üzerindeki manevi, psikolojik ve özellikle de sembolik ögelerini vurgular.

Günümüzdeki dinlere bağlı kişiler inançlarının barındırdığı hikayeleri tarihsel olarak düşünebilir fakat bu olguları inanç sistemlerinde figürsel temsiller olarak görenler de mevcuttur. Bir inanca ait anlatılar bilimsel olarak bakıldığında da mitoloji olabilir. Bu şekildeki terimler o dine mensup öğelerin birer kültürel olgu olarak manevi, psikolojik, sembolik taraflarını vurgulayan atıflar şeklinde düşünülmelidir.

Tanımında da açıklandığı üzere mitoloji objektif olarak bir doğruluk bulundurmaz ve böyle bir amacı da yoktur.

Toplumlar din ve mitoloji kavramını birbiri ile karıştırmamalıdır. Çünkü din ve mit birbirinden tamamen farklıdır.

İlginizi Çekebilir: Bipolar Bozukluk Nedir?

https://ogrencibloglari.net
ogrencibloglari makalelerini beğendiniz mi? Sosyal medyada takip edin!
Başkalarına Fayda Sağla
Yorum Yok
Yorum İptal
Yorumlar: Mitoloji Sözlüğü Nedir?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Resim ekle - Yalnızca PNG, JPG, JPEG ve GIF desteklenir.

Sosyal Medya Hesaplarımız

Copyright © 2020 Öğrenci Blogları. Tüm Hakları Saklıdır.

Giriş Yap

Öğrenci Blogları'na Hoş Geldin

Gençlere değer katan içerikler üretiyoruz. Aramıza katılacağın için mutluyuz.
Giriş Yap

Gelişim için ilk adım. Boş vakitleri iyi değerlendirmek gerek.