Şiddetin Farklı Bir Boyutu ” MOBBİNG”

Mobbing; bir bireye, bir kişi ve ya grup tarafından uygulanan etik olmayan, baskı ve psikolojik şiddet içeren davranışlara denir. Mobbing sözcüğü önceleri çocukların birbirine olan zorbalık içeren davranışları için kullanılsa da 1984 yılında Prof. Heinz Leymann’ın “İş Hayatında Güvenlik ve Sağlık” konulu raporunda yer almıştır. İngilizcede mob “çete, güruh, azgın kalabalık (ad), kalabalık bir şekilde saldırmak ”

sözcüğünden türetilmiştir.

Mobbing’in Türleri Nelerdir?

mobbing-iş-yerinde-taciz.jpg

 

 

1.Düşey Mobbing

İş hayatında üst konumda yer alan işveren, müdür ve amirlerin aslarına uyguladığı psikolojik yıldırmadır. Bu mobbing türünde mobbing uygulayanlar güçlerini iş yeri içi hiyerarşiden almaktadır. Bunun en bilinen nedenleri mobbing uygulayan kişi kendisinden daha başarılı olan bir astının varlığıdır. Bu gibi durumlarda amir konumundaki kişi, mağdurun başarısını kendi başarısı gibi görür ve göstermeye çalışır. Diğer bir nedeni ise amir konumundaki kişi ile mağdur arasındaki yaş farkıdır. Kendisinden daha genç bir çalışanın varlığından tedirginlik duyulması, mağdur üzerinde mobbing kurulmasına neden olabilir. Bu durumu tam tersi de mümkündür. Kendisinden daha yaşlı bir astı olan amir otoritesini ispat etmek için emir vermenin dışına çıkarak olayı taciz boyutuna taşıyabilir.

mobbing türleri.jpg 2. Dikey Mobbing

Çalışanın yöneticiye psikolojik şiddet uygulamasıdır. Bu durumda mobbingin meydana gelmesi için birden çok çalışanın bir araya gelmesi gerekmektedir. Ast konumundaki kişiler genelde üstlerinin verdiği kararları sorgularlar ve amir konumundaki kişiyi yönetim karşısında küçük duruma düşürme eğilimi gösterirler.

Psikikolojik şiddet.jpg

  3.Yatay Mobbing

Genelde eşit koşullar içinde bulunan çalışanların çekememezlik, rekabet, kişisel hoşnutsuzluk gibi farklı gerekçelerle birbirlerine uyguladıkları psikolojik şiddettir.

 

Mobbing Nasıl Anlaşılır?

Herkes çalıştığı iş yerinde, çeşitli olumsuzluklarla ve zorluklarla karşılaşabilir ve mücadele edebilir. Öncelikle karşılaştığımız bu olumsuzlukların hepsi Mobbing değildir ve ayırt edilmesi çok önemlidir. En temelden ele alacak olursak mobbing bir defaya mahsus bir şey değildir. Uzun süreli ve sistematik olarak tekrar eden davranışlar bütünüdür. Ve maruz kalınan davranışların mobbing sayılabilmesi için bu davranışların iş ortamında geçmesi lazımdır. Çünkü mobbing, çalışma psikolojisi ve iş hukuku gibi disiplinlerin alanına giriyor. Süre olarak bakıldığı zaman ise en az 6 ay boyunca kesintisiz ve düzenli bir şekilde devam ediyor olması gerekir.

Mobbing

Mobbing’in Etkileri Nelerdir? 

İş hayatının ortaya çıkardığı temel sorunlardan birisi haline gelen psikolojik tacizin sonuçları ve etki alanı oldukça geniştir. Bireyler;  Mobbing’e maruz kaldıklarını bilmekte, yaşamakta, ancak Mobbing’i tanımlama ve çözüm konusunda bir adım atamamaktadır. İş yerinde maruz kalınan mobbing, bireyin etik dışı ve saygısız bir tutumun hedefi olmasıyla başlamakta ve daha sonra mobbing uygulayan kişinin saldırgan eylemleriyle devam etmektedir. Genellikle bireye sistematik olarak mobbing uygulanıp bireyin toplumsal benliğini zedeleyip istifa etmesi sağlanmaktadır.

Mobbing’ in birey üzerindeki emosyonel ve fizyolojik etkileri; uykusuzluk, sinirlilik hali, melankolik ruh hali, odaklanamama, kendini küçümseme ve aşağılama, sosyal yalıtım, sosyal uyumsuzluk, depresyon, umutsuzluk ve çaresizlik hissi, öfke patlamaları ve huzursuzluk tanımlanabilir.

Yapılan bir araştırmaya göre mobbing mağdurunun sağlık giderleri, kazancın üzerinde bir rakama tekabül etmektedir. Psikolojik tedavi, ilaç, doktor ve hastane masrafları yanında; iş veriminin azalması, hastalık izinlerinin artması gibi sonuçları sebebiyle mobbing ekonomik bağlamda yüksek kayıplara sebep olmaktadır.

mobbing nasıl ispatlanır.png

Ülkemizde Yasalar ve Mobbing

Türkiye’de genel olarak mobbing uygulayan işverenler, İş Kanunlarının işçiyi koruyan tazminat ve işe iade hükümlerinden kurtulmak ve işçiyi istifaya zorlamak için uygular ve bu süreçte mobbinge maruz kalan işçi çoğu zaman psikolojik açıdan ciddi zararlar görerek istifa edip ayrılır.

6098 sayılı Borçlar Kanununun 417. Maddesinde, işçinin hem kişiliğinin, hem de yaşam ve vücut bütünlüğünün korunmasına yönelik olarak düzenleme yapılmıştır. Maddede, işveren-işçi hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak, saygı göstermek, iş yerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamak, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür hükmüne yer verilmiştir.

stop mobbing

Mobbing’e Maruz Kalan Kişinin Yapması Gerekenler Nelerdir?

Hukuksal Olarak

  • İş sözleşmesinin haklı nedenine dayanarak feshedilebilme hakkı vardır.
  • Belli şartlarda ayrımcılık tazminatı isteyebilme hakkı vardır.
  • Borçlar Kanunu ve Türk Medeni Kanunu’na göre tazminat isteme hakkı bulunmaktadır.
  • Mobing’e uğrayan kişi, mobbing yapan yönetici konumundaki kişiyi dava edebilir ve manevi tazminat talebinde bulunabilir.
  • Koşulları söz konusu ise Mobbing’ e maruz kalan kişi, kötü niyet tazminatı talebinde de bulunabilir.

Hukuksal Boyutun Dışında Neler Yapılabilir?

  • Mobing yapan kişiye açıkça duruma itiraz ettiğinizi söyleyin, taciz edici söz ve davranışlarını durdurmasını isteyin. Yanınızda güvendiğiniz ve gerekirse tanıklık edebilecek bir iş arkadaşınız bulunsun.
  • Olayları, verilen anlamsız emirleri ve uygulamaları yazılı olarak kaydedin.
  • İlk fırsatta zorbayı yetkili birine rapor edin, eşitiniz ise üstünüze, üstünüz ise yönetim kurulu ve insan kaynaklarına durumu açıkça ve kanıtlarıyla bildirin.
  • Gerekiyorsa, tıbbi ve psikolojik yardım alın. (Hem yardımcı olacaktır, hem de kanıt oluşturacaktır.)
  • Şikayetiniz hakkında kuruluşunuz içinde ne yapıldığını araştırın.
  • İş arkadaşlarınızla da durumunuzu paylaşın, onlar da aynı şekilde rahatsız olabilirler, grupça başvurmanız daha etkili olabilir.

İlginizi Çekebilir : Öz eleştiri sonucu : Özgüven

Kaynak

Beğendim! Patreonda Öğrenci Blogları desteklemek için bir saniyenizi ayırın!

nidakaplan

  1. Günümüzde mobbing yüzünden ortaya çıkan ölümler artmış durumda. Bu sebeple bu konudan bahsetmeniz güzel olmuş. Umarız ki farkındalık yaratır.

    1. Yazıya olan ilginiz için teşekkür ederim. Umarım farkındalık yaratır 😊

Hadi Yoruma

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dönün
Tüm yazılar Öğrenci Bloglarına aittir. İzinsiz paylaşılamaz. 2019&Öğrenci Blogları
%d blogcu bunu beğendi: