Gençlere değer katacak içeriklere Google Haberler'den abone olmak ister misiniz?.Google Haberlere Abone Ol. Gençliğe değer katma arzusuyla..

Giriş

Önümüzdeki yaz arkadaşlarınızla tatile çıkmak istiyor olabilirsiniz. Emekli olunca kendinize Ayvalık’tan bir yazlık almayı da düşünebilirsiniz. Belki de sadece elinizdeki paranın değer kaybetmemesini istiyorsunuz. Bunların dışında risk almayı seven biri olarak keyifli bir süreç geçirmek istiyor da olabilirsiniz. Belli başlı hedefleriniz doğrultusunda paranızı kullanmak istiyorsunuz. Saatlerce çalışıp kazandığınız paranızı, babaannenizin bayramda verdiği harçlığı veya burs paranızı değerlendirmek istiyorsunuz. Fakat neye yatırım yapmalı diye düşünüyorsunuz. Çünkü önünüzde birçok yatırım aracı var ve hepsinin özellikleri farklı. Yatırımdan beklentileriniz farklı. Kriterleriniz farklı. Bu durumda neye yatırım yapmalı?

Bu yazımda, birlikte yatırım araçlarını inceleyeceğiz ve neye yatırım yapmalı diye düşünüp durmanızı sonlandıracağız.

***: Ek olarak, bu yazı bir yatırım tavsiyesi değildir. Yatırım araçları anlatılacaktır. Yatırımdan beklentilerinizi ve kriterlerinizi belirlemede yardımcı olunacaktır. Hangi yatırım aracı, hangi kriterlerinizi karşıladığı açıklanacaktır. Bahsedilen herhangi bir yatırım aracına yatırım yapmanız tavsiye edilmesi söz konusu değildir.

Döviz Yatırımı

Döviz Yatırımı

Biri size ‘Neye yatırım yapmalı?’ diye sorduğu zaman ilk akla gelen seçeneklerden biri de dövizdir. Öncelikle döviz kavramını öğrenelim ve neden döviz yatırımını seçmeniz gerektiğini inceleyelim.

Döviz nedir sorusunun cevabı, ülkelerarası ödemelerde para, çek ve türevleri olan ödeme aracıdır. Bizim için daha basit olan cevabı ise yabancı paradır. Döviz kelimesi ise Türkçemize Fransızcadaki ‘devise’den geçmiştir. Herhangi bir ülkenin parası birimini, başka bir ülkenin para birimine dönüştürürüz. Dolar, euro, sterlin; dövizde duymaya en alışık olduğumuz para birimleridir.

Dünyanın en çok işlem gören pazarlarından biri olan döviz yatırımı, neye yatırım yapmalı diye düşünürken aklınıza ilk seçenek olarak gelebilir. Fakat göründüğünden daha üstünde düşünülmesi gereken bir yatırım aracıdır.

Döviz yatırımı yaparken para birimleri ikişer olarak ele alınır: elinizde bulunan para birimi ve dönüştürmek istediğiniz para birimi.

Döviz yatırımı yapmadan önce kriterlerinizi belirlemeniz gerekir. Eğer risk almayı sevmeyen biriyseniz, garanti seçeneğe oynamak istiyorsanız döviz yatırımı sizin için uygun olmayabilir. Çünkü döviz kurları; uluslararası ilişkiler, siyaset, enflasyon, faiz oranları, ticaret hadleri, ülkenin cari hesabı ve ödemeler dengesi, borçlar ve daha pek çok faktörden etkilenir. Eğer gün geçtikçe kesin bir kazanç elde etmek istiyorsanız neye yatırım yapmalı diye düşünürken ilk tercihiniz döviz olmamalı.

Eğer öngörülerinize ve tahminlerinize güvenip risk almayı seviyorsanız, elinizdeki paranın değer kaybetme ihtimali sizin için problem değilse döviz yatırımının artı yönlerine bakalım. Para biriminizi yabancı para birimine çevirdikten bir saniye sonra bile tekrar eski para birimine çevirebilirsiniz. Döviz yatırımının en iyi özelliği likidite olmasıdır. Likidite kavramının anlamı basitçe şu şekildedir: kolaylıkla paraya çevirmek. Örneğin bir ev satın aldınız ama ertesi gün pişman oldunuz. Bunun için evi satılığa çıkarmanız, satılmasını beklemeniz ve işlem süreçleri olacak. Hemen paranız elinizde olmayacak. Fakat döviz yatırımında böyle uzun süreçler yoktur. Anında paranızı alabilirsiniz. Yani hızlı bozdurabilirsiniz.

Ek olarak bazı para birimleri arasında düzenli bir ilişki mevcuttur. Örneğin Türk lirası ile ABD doları yıllar boyunca uzun vadede düzenli bir durumu vardır. Uzun vadede, elinizdeki paranın değerini kaybetmek istemiyorsanız bu gibi ilişkileri gözlemleyerek döviz yatırımını tercih edebilirsiniz. Bu şekilde ülkenizde kullandığınız paranın değerini güncel tutmuş olacaksınız. Enflasyon arttıkça paranız değer kaybetmeyecektir.

Neye yatırım yapmalı diye kara kara düşünürken döviz yatırımı alternatifini kriterlerinizi ve isteklerinizi belirledikten sonra tercih edebilir veya etmeyebilirsiniz.

Altın Yatırımı
Altın Yatırımı

Altın Yatırımı

Düğünlerde takılan altın bilezikler, ananelerimizin yastık altı yaptığı çeyrek altınlar, ‘gün’ yapan teyzelerimizin takıp takıştırdığı aksesuarlar… Neye yatırım yapmalı sorusunun cevabı olabilir mi?

Eskiye göre altın yatırımının likidite özelliği artarak teknoloji sayesinde daha çabuk bozdurulabilir hale gelmiştir. Telefondan bir tık ile altın alım-satımı yapabiliyorsunuz. Bu durumda ‘Neye yatırım yapmalı?’ sorusu için daha iyi bir seçeneğe dönüşmüş olabilir mi?

Eğer likidite özelliği yüksek bir yatırım aracı düşünüyorsanız döviz gibi altın da iyi bir seçenektir. Fakat beklentileriniz sadece hızlı bozdurabilme özelliğinden oluşmamalıdır. Kazanç beklentinizi de göz önünde bulundurmalıyız. Eğer yüksek kazanç beklentiniz varsa altın sizin için her zaman iyi bir seçenek olmayabilir. Türkiye’de altın fiyatları eskiye göre çok fark etse de uzun vadede diğer yatırım seçeneklerine göre daha düşük kazançtır. Kısa vadede ise yüksek kazanç elde etmeniz pek mümkün değildir.

Kazanç beklentiniz düşük ise altın yatırımını tercih etme sebeplerinizden biri paranızı güncel değerinde tutmak için olabilir. Altın somut bir yatırım aracı kabul gördüğünden tükenmeyen bir şey değildir. Kripto paralar sanal olduğu için tükenmez diyebiliriz. Fakat altın somut olarak değerli bir eşyadır. Bu sebeple ülkenizin para birimi değer kaybetse de enflasyona karşı paranızın değer kaybetmemesi için uzun vadede tercih edilebilir bir seçenektir.

Neye yatırım yapmalı diye düşünürken kriteriniz risk de olabilir. Altın yatırımı, düşük riskli bir yatırım aracıdır. Tamamen risksiz denemez ama ufak fiyat değişiklikleri sebebiyle düşük risklidir.

Gayrimenkul Yatırımı

Gayrimenkul Yatırımı

Emlak piyasasında ciddi bir şekilde kazancı olan gayrimenkul yatırım aracı için çok iyi bir araştırmacı olmanız gerekir. Örneğin evi alacağınız konum, şartlar ve durumlar, piyasa gibi birçok faktörü göz önünde bulundurmanız gerekir. Gayrimenkul yatırımı yapmak istediğiniz bölgeyi çok iyi analiz etmelisiniz.

Eğer bu konuda iyiyim diyorsanız ‘Neye yatırım yapmalı?’ sorusuna yanıt olarak gayrimenkul demeniz için birçok olumlu özelliği vardır. En belirgin olumsuz özelliği ise likidite özelliğinin çok düşük olmasıdır. Yatırım yaptığınız gayrimenkulü maalesef hemen bozdurmanız çok zor. Fakat kısa vadeli yatırım değil de uzun vadeli yatırım düşünüyorsanız avantajları sizin için güzel olacaktır.

Yüksek kazanç beklentiniz varsa çok iyi bir seçenektir. Bu tabii ki değişken bir konudur. Deprem gibi doğal afetler etkili olabilir. Çok ekstrem şekilde ortaya çıkan ekonomik krizde gayrimenkul yatırımınızın bir önemi kalmayabilir. Fakat bu durumları göz ardı ettiğimiz zaman ve iyi bir seçim yaptığınız zaman yüksek kazanç elde edebilirsiniz.

Risk konusu demin düşündüğümüz konular sebebiyle değişkendir. Yüksek ihtimalle riski düşük dersem, bir deprem ile elinizde hiçbir şey kalmayabilir.

Döviz ve altın gibi yatırım araçlarında kazanç sağlamak veya zarar etmek pek sizin elinizde değildir. Etkileyen faktörler vardır. Fakat gayrimenkul yatırımında kazanç elde etmeniz veya ölü yatırım yapmanız bir açıdan da size bağlıdır. Bu sebeple neye yatırım yapmalı derken zarar etmemek için detaylara daha dikkat etmeniz gerekir.

Kripto Para Yatırımı
Kripto Para Yatırımı

Kripto Para Yatırımı

Bir süredir somut olmayan sanal paralar çok popüler olmuştur. Bitcoin en çok duyduğumuz kripto paradır. Bu durumda artık hemen hemen herkes, neye yatırım yapmalı diye düşünürken aklından kripto para geçer. Peki dijital para sizin için iyi bir tercih midir?

  1. Öncelikle kripto para en yüksek risk içeren yatırım araçlarından biridir ve riskleri de farklı konulardadır. İlk riski, çok değişken ve dalgalanan bir pazarı vardır. Örneğin Elon Musk, Twitter bio’suna #bitcoin yazması ile bitcoin fiyatı yarım saat için yüzde on beş artmıştır. Kimse böyle bir durumu öngöremezdi. Çok yüksek kazanç elde edebileceğiniz gibi çok da para kaybedebilirsiniz.
  2. İkinci risk olarak siber saldırıdır. Kripto paraya yatırım yaptığınız site çok güvenilir olması gerekir. Çünkü kripto paralarınız kaybolabilir veya çalınabilir. Ek olarak cüzdan anahtarınızı unutursanız veya kaybederseniz, kripto paralarınızı geri almanız çok zordur. Ayrıca çok fazla dolandırıcı vardır.
  3. Üçüncü risk ise hükümetlerin bu konuya karşı vergilendirme gibi bir duruşu olmadığı için kripto paralar düzenlemeler olmadan işler. Bu da bir belirsizliğe yol açar. Yıllar sonrasında kripto paraların durumunun ne olacağını kimse bilemez.
  4. Dördüncü risk ise dijital para denmesinden anlaşılacağı gibi teknolojiye dayalıdır. Yatırımını destekleyecek fiziksel bir teminat yoktur.

Eğer bu risklere rağmen hala kripto para yatırımından hala soğumadıysanız, tam tersine ‘Ben bir risk insanıyım!’ diyorsanız sizin için çok olumlu özelliğine geçelim: çok yüksek kazanç. Kaybedecek olma riskinizi göz ardı ediyorsanız ‘Neye yatırım yapmalı?’ sorunun cevabı olarak kripto para diyebilirsiniz. Çünkü çok büyük rakamlar kaybedebileceğiniz gibi çok büyük rakamlar da kazanabilirsiniz. Risk sizin için bir keyif, bir eğlenceyse kripto para tam sizlik bir yatırımdır. Örneğin Elon Musk sayesinde bir anda elinizdeki bitcoin değerlenmiş olacaktı.

Birine neye yatırım yapmalı diye sorup tavsiye istediğinizde ya ‘Kripto para al.’ ya da ‘Sakın kripto para alma.’ der. Kimse ‘Belki alabilirsin, düşünebilirsin.’ demez. Çünkü ortası yoktur. Ya riskli olduğu için çok kaybedersin ya da çok yüksek rakamlar kazanırsın.

Bono ve Tahvil
Bono ve Tahvil

Bono ve Tahvil 

Eğer getirisi garanti olsun istiyorsanız, ‘Ben risk sevmem.’ diyorsanız ‘Neye yatırım yapmalı?’ sorusunun cevabı sizin için bono ve tahvil olabilir. Kısa vadeli garanti kazanç için bono, uzun vadeli kesin kazanç içinde tahvil alabilirsiniz.

Bono ve tahviller; devlet ve şirketlerin ödünç para almak için çıkardığı senetlerdir. Daha basit şekilde şöyle açıklanabilir: ihtiyaçları olduğu için paranızı alıp kullanırlar ve size borçlu olurlar, vakti geldiğinde de borçlarını size faiziyle öderler.

Kazanç getirisi konusunda neye yatırım yapmalı sorusunun cevabı olabilir ama hızlı karar vermemekte fayda var. Çünkü bu yatırımların likidite özelliği düşüktür. Örneğin 1 yıl olarak yatırım yaparsanız, 1 yılın sonunda size getireceği kazancı önceden görebilirsiniz ama bozdurmadığınız takdirde kazancı elde edersiniz. 1 yıl içinde bozdurursanız kazancınız olmayacaktır. Kesin kazancınızı elde edebilmek için dönem sonuna kadar beklemelisiniz.

Kazanç getirisi kesin olan, fakat likidite özelliği düşük olan bono veya tahvil yatırımlarından çok yüksek rakamlar kazanmayı beklememelisiniz. Kripto paralar gibi yüksek kazanç elde edemeyebilirsiniz. Çünkü riski olmayan bir yatırım aracıdır. Bu noktada da belirgin bir çıkarım yapabiliriz: kazanç arttıkça risk artar. Aylık maaşınızı aldıktan sonra neye yatırım yapmalı diye düşünürken bono veya tahvili düşünürken kriterlerinizi göz önünde bulundurmalısınız.

Vadeli Mevduat

Vadeli Mevduat

Neye yatırım yapmalı konusunda hala karar veremediyseniz bir diğer alternatifiniz vadeli mevduattır. Bono ve tahvildeki mantıkla benzerdir. Paranızı vadeli mevduat hesabınıza yatırdığınız zaman, banka paranızı kullanır ve size ödediği faizden daha fazla kazanır. Paranızı kullanmasını sağladığınız için de paranızı faiziyle birlikte verir. Eğer yatırdığım para nasıl bana daha yüksek miktarda dönüyor diye düşünüyorsanız, sistem bu şekilde işliyor.

Vadeli mevduat; bono ve tahvil gibi riski olmayan bir yatırım aracıdır.

Yine aynı şekilde yüksek kazançlar elde edemezsiniz. Fakat ne kadar kazanacağınızı yatırım yapmadan önce bilirsiniz. Faiz oranlarıyla hesaplayıp vergi alınacağını göz önünde bulundurmalısınız.

Eğer riski sevmeyen ve gözünüz yüksek kazançlar da değilse, paranızı enflasyona karşı güncel tutmak istiyorsanız, ‘Paramı yastık altı yapmayayım. Değer kaybetmesin.’ diyorsanız, ‘Neye yatırım yapmalı?’ neye yatırım yapmalı sorusunun en güzel seçeneklerinden biri olabilir.

Repo

Repo

Repo sözcüğü İngilizcede ‘Repurchase Agreement’tır. Bu kelimenin TDK’deki karşılığı bankalar arası işlemlerde bir gecelik faiz uygulamasıdır.

Repo, bankalar tarafından yapılan ve bono/tahvil gibi kağıt satış işlemidir. 1 ila 45 gün arasında sürelerle yatırılan yani kısa dönemli ve faiziyle geri ödenen yatırım aracıdır.

Repo ile vadeli mevduat birbirlerine çok yakındır ve neye yatırım yapmalı konusunda bu iki seçenek arasında kalırsanız aradaki farkı öğrenmenizde fayda var. Faiz oranları farklıdır. Örneğin paraya sıkışmış bir banka için repo faiz oranı yüksek olur ve vadeli mevduattan daha yüksek kazanç elde edebilirsiniz.

Eğer birkaç günlük değil de uzun süreli yatırım düşünüyorsanız neye yatırım yapmalı konusunda Repo sizin için pek kazançlı olmaz. Çünkü vergi ödeyeceğinizi unutmayın. Vadeli mevduatta Repo’dan daha düşük vergi ödersiniz.

Bir de risk açısından değerlendirelim. Repo’da paranızı yatırmadan önce geri alacağınız miktarı bilirsiniz ve banka size o miktarı öder. Bu sebeple belirsiz bir kazanç veya kaybetme söz konusu değildir. Fakat söz konusu olan iki risk vardır. Paranızı faiziyle geri aldığınızda enflasyon karşısında düşük kalabilir. Bu sebeple paranız aslında değer kaybetmiş sayılır. İkinci olarak finans kuruluşunun iflas etme ihtimali vardır. Bu durumda devlet garantisi olmadığı için paranızı geri alamazsınız.

Kısa süreli olarak neye yatırım yapmalı diye düşünürken Repo sizin için iyi bir alternatif olabilir. Özellikle faizin yüksek olduğu bir zamanı yakalarsanız daha kazançlı olabilirsiniz ama ihtimali düşük de olsa riskleri göz ardı etmemelisiniz.

Bireysel Emeklilik
Bireysel Emeklilik

Bireysel Emeklilik

Bireysel emeklilik yatırım fonları vardır. Bir plan dahilinde yatırım yapmayı tercih edebilir veya miktarı değişken şekilde para yatırabilirsiniz. Bu yatırım aracının amacı 10-15 gibi uzun yıllar boyunca para yatırırsınız ve ilerde emekli maaşı gibi geri alırsınız.

Bireysel emeklilikte risk söz konusu değildir. Çünkü paranızı yatırdığınız fiyattan düşük almazsınız. Fakat herhangi bir kazanç da söz konusu değildir. Çünkü yatırdığınız paranın güncel değerini geri almış olacaksınız.

Geleceğinizi, ilerdeki zamanlarda rahatlığınızı düşünüyorsanız, emekliliğini garantiye almak istiyorsanız ‘Neye yatırım yapmalı?’ sorusunun yanıtı sizin için bireysel emeklilik olabilir. Fakat neye yatırım yapmalı diye düşünmenizin sebebi olduğundan fazla kazanç elde etmek ve kısa dönem yatırımlarsa bir kez daha düşünmelisiniz.

Sonuç

Birçok yatırım aracı mevcut. Her bir yatırımın özelliği, getirisi veya şartları farklıdır. Bu durumda yapmamız gereken ilk aşama kendi kriterlerimizi ve beklentilerimizi belirlemek. Neye yatırım yapmalı diye düşünmeden önce ‘Ben bir yatırımdan ne bekliyorum ve benim için hangi özellikleri taşımalı?’ diye sormalıyız. Çünkü risk sevmeyen biriyseniz kripto para almanız sizin için iyi bir seçenek olmayacaktır ya da hızlı bozdurulabilir bir yatırım istiyorsanız gayrimenkul satın almanız mantıklı olmayacaktır.

Neye yatırım yapmalı sonucuna varmadan önce yatırımdan beklentilerimizi ve kriterlerimizi belirledikten sonra yatırım araçlarını incelemeliyiz. Hangi yatırım araçlarının bizim beklentilerimize ve kriterlerimize uyduğunu bulmalıyız.

Risk olmadan kazanç olmaz.’ diyorsanız kripto para veya döviz tercihlerini düşünebilirsiniz. Fakat tam tersi riskten çekinen biriyseniz vadeli mevduat, repo, tahvil ve bono gibi yatırım araçlarını tercih etmeniz mantıklı olacaktır. Aynı şekilde bu yatırım araçlarını ve ek olarak altını, paranızın değer kaybetmemesi için de tercih edebilirsiniz.

Yüksek kazanç beklentiniz varsa kripto para ve gayrimenkul arasında tercih yapabilirsiniz. Fakat riski göz önünde bulundurmanız gerekebilir.

Neye yatırım yapmalı kriterlerinizden biri de likidite özelliğiyse, gayrimenkul yatırım aracı son tercihiniz olmalı. Bunun yanında bono, tahvil, repo gibi borç senetlerini bozdurabilirsiniz ama vadesinden önce bozdurmanız durumda anaparanızı geri alırsınız. Faizi elde edemezsiniz.

Eğer geleceğinizi garanti altına almak istiyorsanız olası durumlara karşı, birine soracağınız ‘Neye yatırım yapmalı?’ sorusunun cevabı bireysel emeklilik olabilir.  

Başkasına ‘Neye yatırım yapmalı?’ diye sormadan önce beklentilerinizi ve kriterlerinizi düşünüp sonrasında da hangi yatırım aracının bunlara uyduğunu bulduğunuzda neye yatırım yapmalı sorusuna yanıtınızı bulabilirsiniz.

***: Son olarak bu yazımda herhangi bir yatırım tavsiyesinde bulunma söz konusu değildir. Başkalarının size verdiği tavsiyeler sizin beklentilerinize ve kriterlerinize uymayabilir ve sizi yanlış yollara sürükleyebilir. Bu sebeple ben sadece sizin beklentilerinizi ve kriterlerinizi belirlemede yardımcı oldum ve hangi yatırım araçlarına uyumlu olacağını gösterdim. Bu yazı, tavsiye amaçlı yazılmamıştır. Bu yazımda elinizde bulunan birikimle neye yatırım yapılmalı? sizlere açıklamaya çalıştım.

İlginizi Çekebilir: 6 Maddede Dünya Kriz Tarihi

Irem Akbas makalelerini beğendiniz mi? Sosyal medyada takip edin!
Başkalarına Fayda Sağla
Yorum Yok
Yorum İptal
Yorumlar: Neye Yatırım Yapmalı?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Resim ekle - Yalnızca PNG, JPG, JPEG ve GIF desteklenir.

Sosyal Medya Hesaplarımız

Copyright © 2020 Öğrenci Blogları. Tüm Hakları Saklıdır.

Giriş Yap

Öğrenci Blogları'na Hoş Geldin

Gençlere değer katan içerikler üretiyoruz. Aramıza katılacağın için mutluyuz.
Giriş Yap

Gelişim için ilk adım. Boş vakitleri iyi değerlendirmek gerek.