Gençlere değer katacak içeriklere Google Haberler'den abone olmak ister misiniz?.Google Haberlere Abone Ol. Gençliğe değer katma arzusuyla..

Yaşadığımız bu dönemde tüm dünya olarak kadına yönelik şiddetle savaşıyoruz. Üzülerek şahit olduğumuz ve bir an evvel son bulmasını istediğimiz bu şiddet olaylarına değinmişken, sizlere sanat dünyasının en önemli aktivist gruplarından biri olan Gerilla Kızlar (Guerilla Girls)’dan bahsetmek istiyorum. Kim bu Gerilla Kızlar, ne yaparlar?

Gerilla Kızlar Nedir? Gerilla Kızlar Nedir?

Sanat tarihinde uzun süre kadın sanatçılara yer verilmemiş olması süre gelen bir tartışma konudur. Oysa ilk yapılan resmin bir kadın tarafından duvara çizilmiş olduğu bilindiği halde dahi bundan hiç kimse bahsetmemiş ya da bazı kadınların yaptığı tablolar erkeklere mal edilerek kadının adı hiç anılmamıştır. Hatta Rönesans döneminde profesyonel anlamda varlık gösteren kadın sanatçılar olmasına rağmen hiçbirinin adı tarih kitaplarında yer almamıştır.

Yeterince iyi bir sanatçı olamadıkları da ileri sürülmüştür. Bunda kadının yerinin evi olduğu düşüncesinin de biraz etkisi vardır. Kadınlar sadece varlıklı aileden geliyorlarsa ya da ailelerinde bir erkek sanat ile uğraşıyor ise sanat ile uğraşmaları mümkün olabiliyordu. Üstelik akademide de kadına yer yoktu. Kadının sanattaki yeri sadece “Nü” den geçiyordu. İşte o zaman müzelerin kapıları açılıyordu kadınlara.

Kadın sanatın nesnesi konumundaydı. Sanatçı değil, sanat eseriydi kadın. Aslında kadının iki benliği vardı. İlki kendisi, içindeki; ikincisi ise izlenildiğini bilen ve ona göre hareketlerini düzenleyen bir benlik. Kadın güzellik, saflık, zarafet olarak anılırken, erkek akıl olarak tanımlanmıştır. Zaten kadınların ulaşabildikleri çok az nesne vardı (kumaş; yün, dantel). Bunlardan yaptıkları sanatı da zanaat olarak değerlendirip küçümsemişlerdir.

Neden kanonlarda kadın sanatçılar ve eserleri de yer almıyordu? Hatta başka bir soru daha… Neden erkek sanatçı değil de direk sanatçı diyorken, kadın sanatçı?

Bazı feministler kadın kimliğinin vurgulanması gerektiğini düşünürken, bazılarıysa başına “kadın” sıfatının eklenmesinin onları ötekileştireceğini düşünüyorlardı. Aslında işte tam da buradan çıktı Gerilla kızlar.

Gerilla Kızların Tarihi

1984 yılında New York Modern Sanat Müzesi’nde “Resim ve Heykel’ in Uluslararası Yolculuğu” isimli bir sergi gerçekleştirildi. İsmindeki “uluslararası” ibaresinin olmasına kanmayın, sergide yalnızca Avrupalı ve Amerikalı beyaz sanatçılar yer aldı. Üstelik 169 sanatçıdan sadece 13’ü kadındı. Küratör, sergide eseri bulunmayan sanatçıların kariyerini gözden geçirmesi gerektiğini söylemişti. Yapılan bu açıklama bardağı taşıran son damla olmuştu. Bunun üzerine Gerilla Kızlar sanat dünyasının adaletsizliğine tepki olarak doğdu.

Tarih boyu yaşamış adı duyulmuş ya da duyulmamış, ikinci plana atılmış kadın sanatçıların isimleriyle bildiri yayınlayıp, seslerini astıkları afişlerle duyurmaya çalışan feminist bir sanat topluluğudur Gerilla Kızlar.

1985 yılında, bir önceki yıl sergide 169 kişiden sadece 13’ünün kadın olduğunu fark edip, kadın sanatçılarının haklarını aramak için goril maskesi takıp protesto düzenlerler. Bu da grubun bastığı posterler ve çıkartmalarla sergideki ayrımcılığa karşı gerçekleştirdikleri ilk eylemdir.

Gerilla Kızlar eylemlerinde kullandıkları posterler ile sanat dünyasında gözlerine çarpan tüm ayrımcılıkları birkaç cümleyle ifade edip farkındalık yaratmaya çalışmışlardır.

gerilla-kizlar-sanat
Gerilla Kızlar Neden Goril Maskesi Takıyorlar?

Gerilla Kızlar Neden Goril Maskesi Takıyorlar?

Peki neden eylemlerde goril maskesi takıyorlardı? Zaten kadının sanatta sadece nesne olmasından şikayetçilerdi. Sanatın cinsiyeti yoktu ve buna farkındalık yaratmak istediler. Maske ile eylemler düzenlemeye karar verdiler, cinsiyetleriyle öne çıkmamayı düşünmüşlerdi. İsimlerinin goril kelimesine benzerliğinden de faydalanarak goril maskesiyle eylemler düzenlediler. Hatta ilk eylemlerinde madem kadının sanattaki yeri sadece nü’den geçiyor o halde ben de o şekilde girerim müzeye diyerek çıplak bir şekilde ve goril maskesiyle girmişlerdi müzeye.

Farkındalık yaratmak ve sanat dünyasında bir değişim sağlama amacıyla yola çıkan bu grup, ayrımcılıkta bulunan galeri sahiplerine, koleksiyonculara ve küratörlere mektuplar yazıyorlar, cinsiyetçilik yapan kurumları birçok yere astıkları posterlerle afişe ediyorlar. Hatta bir süre sonra sadece cinsiyet ayrımcılığına değil, ırkçı ayrımcılığa karşı da tavır alıp posterler düzenlemişlerdi. Posterlerde de kadının kafası goril maskesiyle kapatılmıştı. Gerilla Kızların girişimleri sayesinde sanat tarihinde göz ardı edilen kadın sanatçılar araştırmalarla gün yüzüne çıktı ve onlara hak ettikleri önem verilmiş oldu. Elbette yapılan eşitsizlikler, haksızlıklar son bulmadı ama epey yol aldığımızı düşünüyorum ben. Keşke bir sihirli değneğim olsa da tüm bu ayrımcılıklara bir son verebilsem ama Gerilla Kızlar oldukça gözüm arkada kalmıyor zaten. Sanat ister sanat için olsun, ister toplum için olsun; feminizm herkes içindir!

İlginizi Çekebilir: Tarihte Adını Yazdıran Kadınlar 1

Tugba Uzun makalelerini beğendiniz mi? Sosyal medyada takip edin!
Başkalarına Fayda Sağla
Yorum Yok
Yorum İptal
Yorumlar: Sanata Feminist Eleştiri: Gerilla Kızlar

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Resim ekle - Yalnızca PNG, JPG, JPEG ve GIF desteklenir.

Sosyal Medya Hesaplarımız

Copyright © 2020 Öğrenci Blogları. Tüm Hakları Saklıdır.

Giriş Yap

Öğrenci Blogları'na Hoş Geldin

Gençlere değer katan içerikler üretiyoruz. Aramıza katılacağın için mutluyuz.
Giriş Yap

Gelişim için ilk adım. Boş vakitleri iyi değerlendirmek gerek.