Gençlere değer katacak içeriklere Google Haberler'den abone olmak ister misiniz?.Google Haberlere Abone Ol. Gençliğe değer katma arzusuyla..

Mimaride Sütun Nedir?

Mimaride sütunu; ‘Taştan yapılmış taşıyıcı dikme, çoğu silindir biçiminde dikilitaş.’ olarak tanımlamıştır Doğan Hasol. Tarihteki ilk sütunlar ahşap, M.Ö. 6. Yüzyıldan itibaren taş kullanılarak inşa edilmiştir. Mimarlık tarihine baktığımızda ilk kolonlar Mısır’da karşımıza çıkmaktadır. Sütunlar çoğunlukla yatay lentoyu taşımak için sıra halinde dizilirler. Tekil kullanımlarından da pekala söz edebiliriz. Örneğin bir anıt sütunu tek olarak görebiliriz. Sütunu; sütun başlığı, sütun gövdesi ve sütun kaidesi olarak üç ana bölümde ele alabiliriz.

Sütun nedir | Sütun bölümleri
Sütun bölümleri

Sütun Başlıkları

Sütun başlıklarına 3 örnek verilebilir;

  • Katlanan sütun başlıkları
  • Tasvirli sütun başlıkları
  • Rokoko sütun başlıkları

Sütun nedir öğrendiysek sütun başlıklarına geçebiliriz. Sütun başlığı dendiğinde şüphesiz akla ilk gelen mimari Antik Yunan ve Roma Mimarisi oluyor. Bu iki dönemde ortaya çıkan ana sütun düzenleri yıllar geçtikçe değişikliklere uğrayarak diğer uygarlıklara da konuk olmuştur. Başlığın mekanik olarak görevi ise, kirişten gelen yükü sütuna aktarmaktır. Hadi birkaç başlığa göz atalım.

Katlanan Sütun başlığı
Katlanan Sütun başlığı

Katlanan Sütun Başlığı

Küçük Ayasofya’da gördüğümüz bir başlık türüdür bu. Sütun başlığına ilk baktığınızda dantel görünümü veren işlemeyi ve katlanan kısımlarını görürsünüz. Bu katlanma, sütunun bir kumaş ile kaplanmış izlenimi de vermektedir.

Tasvirli Başlık
Tasvirli Başlık

Tasvirli Başlık

Romanesk üslubunda gördüğümüz bu başlık, bir hikaye anlatmaktadır. Yüzeyi figüratif bezemelerle kaplanarak tasvir yapılmaktadır.

Rokoko Başlık
Rokoko Başlık

Rokoko Başlık

Barok’un ardından Avrupa’da ortaya çıkan Rokoko, görece daha ince ve zarif sütunlar ortaya koymuştur. Silindire yakın olan biçimlenişi ile bambaşka bir bezeme kompozisyonu sunmaktadır.

Sütun Gövdesi

Sütun gövdesi, başlık ve kaide arasında kalan kısımdır. Gövde tek parçadan oluşabileceği gibi çok parçalı bir yapıya da sahip olabilir. Çok parçalı olduğunda bu elemanların her birine tambur adı verilmektedir. Bazı sütunların gövdelerinde yiv adı verilen yarım daire şeklinde oyuklar bulunmaktadır. Ancak yivlerin sayısı ve büyüklüğü sütun düzenlerine göre değişiklik göstermektedir.

Sütun Kaidesi
Sütun Kaidesi

Sütun Kaidesi

Sütun kaidesi ya da sütun altlığı, gövdenin üzerine oturduğu yapı elemanıdır. Yükün daha geniş bir yüzeye aktarılması sağlanmaktadır. Çoğunlukla taştan yapılmışlardır.

Sütun Düzenleri

Sütun Düzenleri, Antik Yunan’da ortaya çıkan üç ana düzen ile doğmuştur. Antik Yunan’ın kusursuzluk arayışı ve geometri ile yaptığı destansı ölçülerin bir birleşimi olarak ortaya çıkan bir mimari stildir. Yunan’daki Dor, İyon ve Korint düzenlerine ek olarak Roma’da Toskan ve Kompozit düzenleri eklenmiştir. Zaman ilerledikçe bu düzenlerin değişime uğrayarak diğer uygarlıklara konuk olduklarını söyleyebiliriz.

5 Sütun Düzeni

  • Dor Düzeni
  • İyonik Düzen
  • Korint Düzeni
  • Toskana Düzeni
  • Kompozit Düzen
Dor Düzeni
Dor Düzeni

Dor Düzeni

Dor, kaidesiz olan en basit sütun düzenidir. İlk bakışınızda diğerlerinden kolayca ayırabileceğiniz sade bir görüntüye sahiptir. Gövdesi üzerindeki yivler tek çizgi halindedir. Taban çapıyla yüksekliği arasında 1/6 şeklinde bir oran bulunmaktadır. Bu düzenin kalın ve düz görünümü ile erkeği ve gücü temsil ettiği de düşünülmektedir.

İyonik Düzen

İyonik Düzen

İyonik ya da İyon, adından da anlaşıldığı gibi ilk olarak İyonya’da kullanılmıştır. Bu sütun bir kaide üzerine yerleştirilir. Başlık kısmında volüt adı verilen yuvarlık biçiminde kıvrımlar bulunmaktadır. Gövdesindeki yivler çift sıra şeklinde gözlemlenebilmektedir. Taban çapıyla yüksekliği arasında 1/9 şeklinde bir oran bulunmaktadır. Dorik düzene göre görece daha ince bir sütundur. Bu düzenin ince ve narin görünümü ile bir kadını temsil ettiği düşünülmektedir.

Korint Düzeni
Korint Düzeni

Korint Düzeni

Korint, adını bir Antik Yunan kentinden almaktadır. Dor ve iyon düzeninden sonra ortaya çıkan bu düzende de taban çapıyla yüksekliği arasında 1/9 oranı bulunmaktadır. Bir kaide üzerine oturtularak inşa edilmektedir. Korint sütun başlığı, akantus yapraklarıyla süslenmiştir. Diğer düzenlere göre görece daha incedir. Bu incelik ve işlemeler ile genç bir kızı temsil ettiği düşünülmektedir.

Toskana Düzeni
Toskana Düzeni

Toskana Düzeni

Toskana, Roma Mimarisinde karşımıza çıkmaktadır. Bu sade sütunu dor düzeninden ayıran tek özelliği bir kaide üzerine oturtulmasıdır. Yani başka bir deyişle kaideli dor diye aklımızda tutabiliriz. Bunlara ek olarak gövdesinde yivlerde bulunmamaktadır.

Kompozit Düzen
Kompozit Düzen

Kompozit Düzen

Kompozit, İyon düzendeki volütlerin koritn düzendeki akantus yapraklarının bir araya gelmesi ile ortaya çıkmış olan düzendir.

Bu içeriğimde sizlere mimaride sütun nedir ve sütun özellikleri/ sütun çeşitleri nelerdir‘lerden bahsettik. Geri dönüşlerinizi beklerim..

İlginizi Çekebilir: Dünyanın En Etkileyici 20 Mimari Yapısı

Başkalarına Fayda Sağla
Yorum Yok
Yorum İptal
Yorumlar: Mimaride Sütun Nedir?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Resim ekle - Yalnızca PNG, JPG, JPEG ve GIF desteklenir.

Sosyal Medya Hesaplarımız

Copyright © 2020 Öğrenci Blogları. Tüm Hakları Saklıdır.

Giriş Yap

Öğrenci Blogları'na Hoş Geldin

Gençlere değer katan içerikler üretiyoruz. Aramıza katılacağın için mutluyuz.
Giriş Yap

Gelişim için ilk adım. Boş vakitleri iyi değerlendirmek gerek.