Yenilenebilir Enerji Serisi – 4 “Hidroelektrik Enerjisi”

Suyun akış gücü, eski zamanlarda buğdayların öğütülmesi için kullanılırken, günümüzde elektrik üretimi için gerekli enerjiyi sağlamakta. Hidrolektrik Enerjisi, suyun sahip olduğu potansiyel enerji ve akış gücünü soğurarak elde edilen, yenilenebilir, çevre dostu bir enerji çeşididir. Dünyada üretilen elektrik enerjisinin yaklaşık %20’si, Türkiye’de ise %26’sı Hidroelektrik Enerjisiyle üretilir.

Hidroelektrik Enerjisi’nin Kullanımı

Bu enerjiyi elektrik enerjisine çevirmek için Hidroelektrik Santraller (HES) kurulmuştur. HES’ler özellikle su miktarının çok yoğun olduğu nehirlerin ya da akarsuların üzerine inşa edilirler. Rüzgar türbinleri ile çok benzer bir sisteme sahiplerdir.  Rüzgarın türbinleri döndürmesine benzer şekilde, HES’lerde de su, pervane gibi kolları olan türbinlerin dönmesini sağlar. Elde edilen mekanik enerji jeneratörler aracılığıyla elektrik enerjisine dönüştürülür.

Üzerine kuruldukları suyun özelliğine göre 4 gruba ayrılırlar.

1) Akarsu Tipi Hidroelektrik Santraller:

Akarsu üzerinde bir kanal veya tünel çıkıntısı oluşturulur. Türbin de kanalın üzerine kurulur. Ülkemizde Dicle Nehri Botan kolu üzerinde bu tarz bir sistem bulunmaktadır.

2) Depo Tipi (Barajlı) Hidroelektrik Santraller:

Akarsu üzerine barajlar yapılarak yapay göller meydana getirilir ve burada su birikir. Bu suyun sahip olduğu potansiyel enerji sayesinde kurak geçen yıllarda bile elektrik üretilebilir. Dünyada en yaygın kullanılan hidroelektrik santral çeşididir. Atatürk, Keban, Altınkaya, Karakaya hidroelektrik santralleri ülkemizdeki önemli Depo Tipi santrallerindendir.

3) Gel-Git Hidroelektrik Santraller:

Okyanuslarda meydana gelen gel-git’ten yararlanılır. Yükselen denizin suyu kapaklar yardımıyla bir koya (haliç) alınır. Su hazneye dolarken türbin çalışmaya başlar. Su çekilirken de türbin çalışır ve elektrik üretir. Hazneye su dolarken de boşalırken de türbin çalışır ve elektrik üretir.

4) Depresiyon Hidroelektrik Santraller:

Denizden alçakta olan çöllerde veya denize kıyısı olan çok sıcak bölgelerde, suyun fazla buharlaşmasından yararlanılarak elektrik üreten santrallerdir.

 

Hidroelektrik Enerjisine Pozitif Bir Bakış

Yenilenebilir bir kaynak olan Su’dan kaynak aldığı için düşük hava emisyonlarına sahiptir, sera gazı ve radyasyon yaymaz. Güneş ve Rüzgar enerjisinin aksine, mevsimsel olarak değişkenlik gösterse de, devamlıdır.

İnşaat ve projelendirme yerli kaynaklar kullanılarak yapılabilir. Uzun ömürlüdür ve işletme giderleri oldukça düşüktür. Bu sayede ekonomide dışa bağımlılığı azaltır.

Balıkçılık, turizm, ağaçlandırma gibi sektörlere de destek olduğu için civarında ciddi bir istihdam sağlar. Sulama ihtiyacı olan alanların sulanmasında kolaylık sağlar. Bölgenin gelişmesine katkıda bulunur.

Yağışlar arttığında set görevi görerek su taşkınlarını engeller ve kurak zamanlarda suyu depolayabilir. Ayrıca suyu biriktirebildiği için enerjinin kullanımında esneklik sağlar, gerekli zamanda ve istenen miktarda enerji üretilebilir.

Türkiye, Avrupa ülkeleri içinde Norveç’ten sonra en yüksek Hidroelektrik Potansiyele sahip ülkedir.

 

Hidroelektrik Enerjisinin Dezavantajları

Her ne kadar ekonomik ve uzun ömürlü olsa da, barajların ilk yapımı oldukça maliyetli olur ve bitirmesi uzun yıllar alır. (Yaklaşık 20 milyar dolar)

İnşaatı sırasında çevresine tahribatı çok olur, doğal ortamı bozar. Su seviyesindeki değişme yüzünden bazı bitki ve hayvan türleri yok olur. Pervanelere takılan birçok balık ölür. Tarım alanları ve hayvanların yaşam alanları sular altında kalır, civarda ikamet eden birçok insan taşınmak zorunda kalır.

Ortamı nemlendirdiği için iklim değişikliğine, bitki ve hayvan çeşitliliğinde değişmelere sebep olur. Suyun sıcaklığının değişmesi, içerisindeki ekosistemi değiştirir.

Elektrik üretimi ve enerjinin fiyatı direkt olarak su miktarıyla ilişkilidir. Muhtemel bir kuraklık olumsuz sonuçlara sebebiyet verebilir.

Bahsettiğimiz olumsuzlukları en aza indirgemek için kullanılan sistemleri geliştirme çalışmaları devam etmekte. Yazımı sevindirici bir gelişmeyle sonlandırıyor, enerjinizin hiç tükenmemesini diliyorum sayın okur. Esen kalın…

Nehir üzerine kurulabilen, küçük boyutlu, yerleşim yerlerine uygun, prefabrike hidroelektrik santraller de teknolojik trendler arasında yerini alıyor. En iyi özelliklerinden biri de, balıklara zarar vermeyen pervaneleri.

Beğendim! Patreonda Öğrenci Blogları desteklemek için bir saniyenizi ayırın!

Shelectronical

Çocukken prize çatal sokmakla başlayan kariyerini mühendis olarak kalkındırmayı hedefleyen zigottan devşirme organizma. İki kardeş ablası, güllerin hastasıyım.

Hadi Yoruma

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dönün
Tüm yazılar Öğrenci Bloglarına aittir. İzinsiz paylaşılamaz. 2019&Öğrenci Blogları
%d blogcu bunu beğendi: