Gençlere değer katacak içeriklere Google Haberler'den abone olmak ister misiniz?.Google Haberlere Abone Ol. Gençliğe değer katma arzusuyla..

Yüzyıl savaşları, dünya tarihinde kayıtlara geçmiş en uzun savaş silsilesini oluşturan savaştır. Resmi kayıtlarda 116 yıl gibi uzunca bir süre devam eden bu savaş, aslında tek bir savaşı yahut muharebeyi kapsamamaktadır. 1337-1453 yılları arasında yaşanan bu savaş tarihte o zamana kadar yaşanmış en uzun soluklu savaş olmuştur. Bu bilgiler ışığında tarih ve aynı zamanda psikoloji uzmanı Colin McEvedy, Yüzyıl savaşları için bir süreç doğrultusunda oluşan savaşlar tanımını yapmıştır.

Yüzyıl Savaşları Öncesinde Tarafların Durumu

Yüzyıl savaşları Orta ve Batı Avrupa coğrafyasında hüküm süren İngiltere ve Fransa hanedanlarının birbirleriyle giriştikleri, uzun soluklu siyasi ve aynı zamanda askeri mücadeledir. 12. Yüzyılda Avrupa jeopolitik anlamda Ortaçağ ve bu çağın getirdiği, feodal düzeni yaşamaktaydı. Özellikle İngiltere 1215 yılında imzaladığı Magna Carta Libertatumu ile kont ve baronlara siyasi imtiyazlar vermişti. Bunun bir getirisi olarak İngiltere, tarihte ilk defa baronların hiyerarşisini tanımış, kralın yetkilerini sorgulamıştı. 14. Yüzyıla gelinirken İngiltere Birleşik Krallık içerisinde Keltler ve İskoçlarla çetin mücadeleler yaşamış bununla birlikte Fransa Hanedanlığında söz sahibi olabilmişti. Savaşın diğer tarafı olan Fransa’ da ise işler biraz daha karışıktı.

Fransa 8. Yüzyılla beraber, İmparator Şarlman döneminde güçlü bir birliktelik oluşturmuştur. Karolenj İmparatorluğu adı verilen bu krallık modern Fransa ve Fransız milliyetinin temellerini atmıştır. 13. Yüzyıla gelindiğinde Fransa iç karışıklıklar ve hanedan kavgalarıyla boğuşmaktaydı. Capet Hanedanlığının düşmesiyle birlikte ülke hanedanlıklar ve soyluların birer savaş arazisine dönmüştü. İngiltere’nin Plantagenet Hanedanlığı Fransa içerisinde çıkan bu karışıklıkları fırsat bilerek Fransa tahtında hak talep etmiştir. Fransız temellere sahip olan Valois Hanedanlığı ve İngiltere kralının bağlı olduğu Plantagenet Hanedanlığı arasında ortaya çıkan bu çatışmalar iki ülkeyi, 1337 yılında fiili olarak savaşa sokup Yüzyıl Savaşları adı verilen savaşlar dizisine sürükleyecekti.

Taht ve Hanedanlık çatışması üzerine ortaya çıkan bu karışıklıkların perde arkasında Fransızların, Gaskonya bölgesini elinde bulunduran İngilizlerin varlığından rahatsız olması da yatmaktaydı. Gaskonya bölgesi günümüz Fransa-İspanya sınırına yakın bir bölgede bulunmaktadır. 14. Yüzyılda bölgede İngiltere egemenliği söz konusuydu. Ve aynı zamanda İngiltere Fransa topraklarının bazı bölgelerinde de hak iddia etmekteydi. Bu İngiliz baskılarından kurtulmak isteyen Fransızlar da İskoç, Gal ve İngiliz baronları İngiltere’ye karşı kışkırtmaktaydı. Bu karşılıklı soğuk savaş, 1337 yılında İngiliz kralı III. Edward’ın kesin ve nihai bir şekilde savaş kararı alması ile sıcak savaşa dönüşmüştür.

İlk muharebeler (1337-1369)
İlk muharebeler (1337-1369)

İlk muharebeler (1337-1369)

Fransızların, Kastilya ve Ceneviz devletleriyle yapmış oldukları antlaşmalardan kaynaklı gemi ve deniz gücü bir hayli fazlaydı. Özellikle deniz ticareti ve liman yağmaları konusunda İngiltere’den üstün vaziyette olan Fransız Donanması savaşın ilk yıllarında İngiliz Limanlarını yağmalayıp, İngiltere’nin müttefiklerine ticaret imkanı vermiyordu. İngiltere nüfus ve tedarik anlamında Fransa’nın gerisinde olduğunu bildiği için muharebe savaşlarından kaçınıyor, ordu ve donanmasını tek bir hedef doğrultusunda ilerletmeyi planlıyordu. III. Edward limanlarının ve gemilerinin daha fazla tahrip edilmesinden çekinerek ilk olarak, Fransa’nın kuzeyinde bulunan ve İngilizlerin de zaman zaman elinde bulundurduğu Normandiya bölgesini ele geçirmeyi hedeflemekteydi. Küçük çaplı öncü birliklerin çarpışmasının ardından 1346 yılında İngilizler düzenli birlikler halinde Fransa’yı Crecy Muharebesinde mağlup etti. Bu galibiyetle Fransız orduları kaçmaya ve dağılmaya başlarken İngilizler Calais’i ele geçirdi. Bu şehir üretim olarak önemli bir şehirdi. Calais’i elinde bulundurmak isteyen İngiltere burada tedarik depoları kurup savaşı Fransa coğrafyasına taşıdı.

1356 yılında Poitiers yakınlarında Fransa ordusunu tekrar mağlup eden III. Edward, ayrıca bu savaş sonunda Fransa kralı II. Jean’ı esir aldı. İngilizler ’in Fransa direncini kırması ile Paris’in içlerine doğru harekete geçtiğini söyleyebiliriz. İngilizler esir aldıkları II. Jean’a zorla Londra Antlaşmasını imzalatmaya çalışsa da Fransızların bölgesel ve gerilla savaşları İngilizleri yıldırmaya başlayınca İngilizler Bretigny Antlaşmasını Fransa’ya kabul ettirdi. Ve bu olaylar neticesinde 1360 yılında Bretigny Antlaşması imzalanmıştır. Yüzyıl savaşları içerisinde meydana gelen muharebelerin ilk barış ve ateşkes anlaşması olan Bretigny Anlaşması İngilizler ’e olağan üstü haklar tanımaktaydı. Fransa kralı esaretten kurtulmak için yüklü bir miktar fidye öderken, İngilizler elinde bulundurduğu bölgeleri himayesi altına alacaktı. Bunun yanında İngiltere kralı Edward’da Fransa tahtındaki iddiasını sona erdirecekti. 116 yıllık savaşın ilk harbi sona ermiş ve İngiltere ilk antlaşmadan kazançlı çıkmıştı.

Bu barış dönemi iki devletin de birbirine daha fazla kin tutmasına sebep olmuştur. Kral II. Jean’ın 1364 yılında ölümünün ardından tahta geçen V. Charles Fransa baronlarına mektuplar gönderip onları yanında savaşa ikna etmişti. Bu sıralarda Kastilya içerisinde ortaya çıkan taht kavgasında da karşı karşıya gelen bu iki devlet iki farklı hanedan üyesini desteklemekteydi. Fransa’nın desteklediği II. Henry Kastilya kralı olurken İngiliz destekçisi Peter ise Portekiz’e sığındı. 1365-69 yılları arasında V. Charles’ın Bretigny Antlaşmasına uymaması ile bu iki ülke tekrardan savaşa girmiştir. Gaskonya bölgesinin idaresini III. Edward oğlu Prens Edward’a vermişti. Oğluna gönderdiği mektupla savaşın başladığını haber veren kral savaşın ilk adımını başlatmıştır.

1370-1400 yılları arasında Yüzyıl Savaşları

Prens Edward komutasındaki İngiliz ordusu Fransa içlerine kadar ilerlemiş olsalar da Fransa şehir şehir bölge bölge milliyetçi direnişleri göstererek İngilizleri geri püskürtmüştür. 1372 yılında Rochella Savaşında İngiliz Filosunu neredeyse yok eden Kastilya-Fransız gemileri İngiltere’yi Fransa içerisinde tedariksiz bırakmıştır. Bu savaşlar dizisinin ardından 1376-77 yıllarında İngiliz Prensi Edward ve İngiliz Kralı III. Edward’ın ölümleri ile İngiliz tahtı 10 yaşında ki II. Richard’a geçmişti. Bundan faydalanmak isteyen V. Charles İngilizleri Fransa’dan atmak için bir dizi savaşlarda bulunmuştur. Lakin istediği başarıları alamayan Fransızlar ülkede çıkan isyanlar sebebiyle İngilizlerle 2. Barış görüşmelerini başlatmıştır. V. Charles’ında 1380 yılında vefatıyla yerine VI. Charles geçince iki ülkede genç ve tecrübesiz krallara kalmıştı.

1380’li yıllarla başlayan barış dönemi, İngiltere’nin İskoçya ve halk isyanlarını bastırmaya çalışmasıyla geçmişti. Fransızlarda da durum farksızdı. İki ülkede vergilerden bıkmış açlık ve salgın hastalıklarla boğuşmaktaydı. Bu barış döneminde iki kralda güçlerini toplamaya çalışmıştır. Kral Charles ve Richard aralarında ittifak yapmak istemiş, VI. Charles kızını II. Richard ile evlendirmiştir. Bu barış dönemi 14. Yüzyılın sonlarına kadar sürmüştür.

Yüzyıl Savaşları ve Teknolojik Yenilikler
Yüzyıl Savaşları ve Teknolojik Yenilikler

Yüzyıl Savaşları ve Teknolojik Yenilikler

Her ne kadar kabul etmek istemesek de savaşlar teknolojinin bulunup yayılması için hep etkili olmuştur. Yüzyıl savaşları da bu teknolojilerin nasıl kullanıldıklarını bizlere sunmaktadır. 116 yıllık bir savaş sürecinin unsuru olan Yüzyıl Savaşları bu dönemde yeni askeri teknolojilerinin de kullanıldığı bir savaş olmuştur. Öyleki savaşın ilk yıllarında atlı ve okçu birlikleri daha yaygınken, 14. Yüzyılın sonları ve 15. Yüzyılın başlarında tüfek ve top kullanımı yaygınlaşmıştır. Yüzyıl savaşları Avrupa’nın düzenli askeri birliklere geçişinin ilk yansıması olmuştur. İngiliz ve Fransız orduları barış sürecinde toparlanmış halk isyanları bastırılma aşamasına getirilmiştir.

Kral V. Henry’nin Yüzyıl Savaşları İçinde Etkisi (1400-1422)

İngiltere’de hastalıkları ve karışıklıkları bahane eden baronlar bunlardan Fransızları sorumlu tutmaktaydı. Fransa’yla iyi ilişkiler geliştiren kral II. Richard’ı sorumlu tutarak tutukladılar ve yerine V. Henry’i getirdiler. Henry’nin dedesi gibi atılgan ve sert mizaçlı olduğu söylenmektedir. Henry baronları ve halkı kendi tarafında toplamayı başarmış Fransa tahtında hak iddia etmişti. V. Henry aynı zamanda ordudaki top kullanımını sıklaştırmış, Portekiz ve Burgonya’yla kraliyet ilişkileri de geliştirmiştir. Fransa tarafında ise VI. Charles ülkeyi ekonomik olarak toparlamıştı. Lakin yıllar geçtikçe delilik belirtileri gösteren kralın, dönemin kayıtları incelendiğinde bipolar bozukluk olarak adlandırılan psikolojik rahatsızlık geçirdiği gözler önüne serilmiştir. VI. Charles döneminde İngilizlerle devam eden Yüzyıl Savaşları şiddetini arttırmış Burgonya, Kastilya ve Hollanda gibi ülkelere de sıçramıştır. V. Henry ordularını toparlayarak 1420 yılında Agincourt Muharebesinde Fransızları yenerek Normandiya bölgesini tamamen ele geçirdi. Bu savaşların ardından imzalanan Troyes Antlaşması gereğince İngilizler Fransa tahtında hak iddiasını yazıya geçirtmiştir. Lakin çok uzun soluklu sürmeyen bu antlaşma 1422 yılında V. Henry’nin ölümüyle sona ermiştir.

Yüzyıl savaşları 1400-1422 yılları arası yoğun bir çatışma süreciyle geçmiştir. 1422 yılının önemi, hem Kral Henry’nin hem de VI. Charles’ın ölüm yılı olmasıdır. Bu dönemde iki devlet de siyasi değişimler yaşamıştır.

Jeanne d’Arc Etkisinde Yüzyıl Savaşları

Jeanne d’Arc isimli genç bir kızın Fransa’nın Lorraine kentinde ortaya çıkmasıyla Fransız halkına bir moral kaynağı olduğu söylenmektedir. Bu kız Fransa’yı kurtarmak için ortaya çıktığını iddia etmiş, Azize sıfatıyla savaşlarda orduya moral olmuştur. d’Arc İngilizlerin Orleans kuşatmasında Fransız savunuculara destek verdiği ve Fransızların bu inançla İngiliz kuşatmasını kırdığı söylenmektedir.

Tarihte inanç ve kutsal değerler toplumlara efsane ve mit şeklinde geçmiştir. İnsanlar bazı durumlarda Tanrının onlara yardım ettiğine inanmış ve bu inançla birçok şeyi gerçekleştirmiştir. Jeanne d’Arc’ın varlığı hala net bir gerçeklik kazanamamış olsa da özellikle Katolikler arasında büyük bir inanç ve dini değerdir. Fransızların Orleans kuşatmasını kırmasıyla milliyetçilik ve dini değerler doğrultusunda inanç kazandığı söylenebilir. Bu savaşın ardından Yüzyıl Savaşları Fransızlar lehine dönmüştür.

blank
Son Direniş ve ‘ Liberté Française ‘

Son Direniş ve ‘liberté Française’

Kral V. Henry’nin ölümüyle İngiltere tahtına VI. Henry, Fransa tahtına ise VII. Charles geçmiştir. 1430’lu yıllara gelindiğinde Fransa ülkesi büyük bir yıkımın eşiğindeydi. Paris, Normandiya ve Arquitania gibi merkezleri İngilizlerin himayesinde, düzenli ve teknik bir ordusu bulunmamaktaydı. İngiltere tarafında da tahtın değişmesi, iç karışıklıklar, salgın hastalıklar ve uzun yıllardır devam eden Yüzyıl Savaşları ordu ve ülkeyi yıpratmıştı. Güçlü ve dirayetli kralı V. Henry’nin de zamansız ölümüyle ülke panik havasına bürünmüştü. 1431 yılında Compiegne yakınlarında Jeanne d’Arc İngilizler tarafından yakalanarak kilise tarafından yakılmıştı. Yüzyıl savaşları kapsamında bu olay Fransızlar için bardağı taşıran son damla olarak görülmektedir. 1431 yılından sonra toparlanan Fransız ordusu halkın da desteğiyle, önce İngiliz müttefiki Burgonya’yı ardından da bölgesel direnişler de İngiliz hizipçileri savaş dışı bırakmayı başarmıştır. Fransa milliyetçiliğinin oluşmaya başladığı Yüzyıl Savaşları bu olaylar neticesinde artık sona yaklaşmıştı.

Fransa ordusu büyük bir taarruzla 1436 yılında Paris’e ardından da diğer İngiliz işgaline uğramış bölgelere yönelmiştir. Paris’in geri alınması ve kralın çağrısıyla birleşen lortlar, uzun savaşlar sonucunda Farmigny Muharebesini de kazanarak Fransa topraklarındaki son İngiliz direnişini de kırmayı başarmışlardır. 1450 yılında Normandiya’yı da hâkimiyetine alan Fransa, Güneyde bulunan Gaskonya bölgesinden İngilizleri tamamen atmak için son bir birleşme gerçekleştirmişlerdir. 17 Temmuz 1453 günü Fransız komutan Jean Bureau tarafından gerçekleştirilen taarruz Castilion Muharebesi ismini almıştır. Yüzyıl Savaşları resmi kayıtlarda bu savaş neticesinde son bulmuş ve Fransızların Castilion ’da aldıkları zafer Yüzyıl Savaşları muharebelerini sona erdirmiştir. Herhangi bir barış antlaşması imzalanmamış olması aslında “Yüzyıl Savaşları” sürecinin sadece bir savaş değil aynı zamanda bir dönem olduğunu bizlere göstermektedir.

Yüzyıl Savaşları ve Dünyaya Katkıları
Yüzyıl Savaşları ve Dünyaya Katkıları

Yüzyıl Savaşları ve Dünyaya Katkıları

Yüzyıl Savaşları yapıldığı dönem itibarı ile Ortaçağ’ın son dönemlerine yani yenilik ve teknolojik değişimler dönemine denk gelmektedir. Bu değişimler ülkeleri sık sık askeri ve siyasi olarak değiştirmekteydi. Savaşın ilk yıllarında İngiliz ordusunun Longbow gibi uzun yaylar kullandığını görmekteyiz. 1346 yılında Kresty Muharebesinin ilk defa bir top kullanılan savaş olduğu tarih kayıtlarına geçmektedir. Yüzyıl savaşları ülkelerin baronlar tarafından örgütlendiğini merkezi krallıkların aslında birer kukla olduğunu kendi askeri birimlerinin dahi olmadığını ülkelere göstermiştir. Bu durumu fark eden İngiliz ve Fransızlar savaşın kazanılması için düzenli ordu sistemine geçmenin ne denli önemli olduğunu tespit edebilmişlerdir.

Yüzyıl Savaşları ardından başta İngiltere ve Fransa olmak üzere büyük devletler lortların askerlerini kısıtlamış doğrudan krala bağlı düzenli ordu sistemine geçmişlerdir. Doğu’da yükselen Osmanlı’nın bu sistemi yeniçerilerle sağladığını gören devletler kendi düzenli saray ordularını da kurmaya başlamıştır. Yüzyıl savaşları devam ettiği için İstanbul’un Müslümanların eline geçmesine ve Doğu’ da yaşanan karışıklıklara müdahale edemeyen Avrupalılar 1453’den sonra birbirleriyle savaşlarını daha kısa tutmaları gerektiği sonucuna varmışlardır.

Yüzyıl savaşları o zamana kadar yaşanan en kanlı savaşlara sahne olmuş binlerce halk ve asker ölmüş, Avrupa’da ikinci dalga veba ve salgın hastalıklar yaygınlaşmıştı. Topraklarının değerini anlayan Avrupalılar, Yüzyıl Savaşları ardından milliyetçilik ve yenilik hareketlerini hızlandırmışlardır. Ve tarihte ilk defa ulus kavramı ortaya atılmıştır.

Değerlendirme

Yüzyıl Savaşları 116 yıl boyunca kesik kesik devam eden uzun soluklu bir savaştır. 116 yıl boyunca birçok barış görüşmesi ve antlaşması olsa da bu barış ateşkes süreçleriyle sınırlı kalabilmişti. İngilizlerin 9. Yüzyıldan 19. Yüzyıla kadar Fransa Tahtında hak talep etmesiyle bu iki devlet tarihte birbiriyle en çok savaşan devlet olmuştur. Yüzyıl Savaşları ardından Mezhep ve ekonomik sebepler doğrultusunda tekrar karşı karşıya gelecek olan bu iki devlet 1914’de başlayan 1. Cihan Harbine kadar birbirlerinin karşısında yer alacaktır. Yüzyıl Savaşları bizlere toplumların bağımsızlık ve toprak bütünlüğünü büyük bir gayretle savunmasının aslında nasıl ortaya çıktığını göstermektedir. Milliyetçilik, Vatanseverlik gibi ideolojilerin Fransız merkezli ortaya çıkmasının aslında tesadüf olmadığı, Yüzyıl Savaşları sonucunda olduğu görünmektedir. Teşekkürlerimle, iyi okumalar.

İlginizi Çekebilir: Tarihi Çağlar

https://www.linkedin.com/in/muharrem-%C3%B6v%C3%BCn%C3%A7-%C5%9Fahin-b59020216
Muharrem Övünç makalelerini beğendiniz mi? Sosyal medyada takip edin!
Başkalarına Fayda Sağla
Yorum Yok
Yorum İptal
Yorumlar: Yüzyıl Savaşları

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Resim ekle - Yalnızca PNG, JPG, JPEG ve GIF desteklenir.

Sosyal Medya Hesaplarımız

TwitterInstagramPinterestLinkedIn Company

Arşivler

Copyright © 2020 Öğrenci Blogları. Tüm Hakları Saklıdır.

Login

Öğrenci Blogları'na Hoş Geldin

Gençlere değer katan içerikler üretiyoruz. Aramıza katılacağın için mutluyuz.
Giriş Yap

Gelişim için ilk adım. Boş vakitleri iyi değerlendirmek gerek.